Symboliczna podróż
przez wspólne dzieje
Wśród prezentowanych obiektów znalazły się bezcenne zabytki epoki jagiellońskiej i nowożytnej: oryginał kroniki Macieja Miechowity z czasów Zygmunta Starego i mapa ziem Rzeczpospolitej z końca XVI wieku, a także kopia konserwatorska aktu Unii Lubelskiej. Te wyjątkowe eksponaty przypominały o fundamencie wspólnej państwowości, kulturze politycznej i wielowiekowej tradycji pozostającej ważnym punktem odniesienia dla relacji Polski i Litwy.
Szczególne miejsce w programie wizyty zajęła opowieść o Powstaniu Styczniowym – największym wspólnym zrywie Polaków, Litwinów i Rusinów przeciwko carskiej Rosji. Prezydenci obejrzeli unikatowe eksponaty dokumentujące działalność Rządu Narodowego z 1863 roku, w tym konspiracyjne dokumenty dla kurierów i komisarzy, opatrzone trójdzielną pieczęcią z herbami Polski, Litwy i Rusi – wymownym symbolem odwołania do tradycji dawnej Rzeczpospolitej.
Silne wrażenie zrobiły militaria z epoki: kosy bojowe, karabiny i rewolwery, a także pamiątki i medale upamiętniające uczestników walk. Uzupełnieniem militarnej narracji były unikalne przykłady galanterii patriotycznej – broszki, pierścienie i grzebienie pełne narodowej symboliki, świadczące o rodzącym się nowoczesnym patriotyzmie, który przenikał wszystkie warstwy społeczne.
Całość dopełniły artystyczne wizje powstania – przede wszystkim grafiki Artura Grottgera z cyklu „Lithuania” – oraz fotografie przywódców i żołnierzy powstańczych, nadające opowieści wymiar osobisty i emocjonalny.
Wizyta prezydentów w Muzeum Historii Polski stała się nie tylko okazją do spotkania z materialnymi świadectwami wspólnej przeszłości, lecz także symbolicznym gestem potwierdzającym ciągłość i aktualność polsko-litewskiego dziedzictwa. Doświadczenie współpracy, solidarności i wspólnej walki o niepodległość pozostaje ważnym punktem odniesienia również dla współczesnych relacji Polski i Litwy.