online
Cytadela Warszawska
Historia miejsca
Wystawa on line „Cytadela Warszawska. Historia miejsca” przygotowana została w ramach projektu Google Arts & Culture. Opowiada m.in. o genezie powstania Cytadeli, o X Pawilonie w którym przetrzymywano więźniów politycznych, Bramie Straceń, kolejnych zniszczeniach a także o roli tego miejsca na mapie Warszawy oraz o powstającej tu Cytadeli Muzeów. Stworzenie „Cytadeli Muzeów”, w skład której wchodzić będą Muzeum X Pawilonu, Muzeum Wojska Polskiego, Muzeum Katyńskie i powstająca siedziba Muzeum Historii Polski to kontynuacja idei z czasów II Rzeczypospolitej. To także spełnienie niewykonanego rozkazu marszałka Piłsudskiego z dnia 18 kwietnia 1919 r.
Najważniejsze informacje
01. Gdzie?
Google Arts & Culture
02. Kurator wystawy
Scenariusz i przygotowanie: Paweł Kozioł; Konsultacja: Paweł Dunin-Wąsowicz
Koszary Gwardii Pieszej Koronnej na planie Warszawy z 1809 r., Johann Georg Lehmann
Biblioteka Narodowa - Polona
Przed powstaniem Cytadeli
Tereny zajęte później przez Cytadelę stanowiły początkowo spokojną wiejską okolicę, określaną jako „piękny brzeg” (po francusku „joli bord”, co dało początek nazwie warszawskiej dzielnicy Żoliborz). Znajdował się tu folwark św. Ducha, zapewniający dochody szpitalowi o tej samej nazwie, później przemianowany na Fawory. Na początku XVIII wieku powstały tu koszary dla regimentu Gwardii Pieszej Koronnej, którym dowodził Stanisław Poniatowski, ojciec późniejszego króla Stanisława Augusta. W połowie stulecia wzniesiono zabudowania szkoły prowadzonej przez zakon Pijarów, a założonej przez ówczesnego rektora Collegium Nobilium, ks. Augustyna Orłowskiego. Zadbana i bogata dzielnica Fawory została włączona do Warszawy w roku 1791.
Kara za powstanie
Budowa cytadeli była bezpośrednią konsekwencją powstania listopadowego. Powstanie wybuchło 29. listopada 1830 roku w warszawskiej Szkole Podchorążych Piechoty. Od razu uzyskało pomoc ludności cywilnej. Około 15000 mieszkańców stolicy pomogło powstańcom zdobyć budynek Arsenału. Rosyjskie władze miały więc dobre powody, by obawiać się kolejnych rozruchów w Warszawie.
Cytadela Muzeów: Muzeum Historii Polski
Cytadela to również planowana siedziba Muzeum Historii Polski. Piętro nowego budynku zajmie wystawa stała o powierzchni 7.000 metrów kwadratowych, parter zaś – wystawa czasowa, aula, sala kinowa i przestrzenie do działań edukacyjnych. Cele muzeum to: 1) stworzenie atrakcyjnej przestrzeni wystawienniczej i ośrodka stymulującego refleksję na temat historii Polski; 2) prowadzenie działalności edukacyjnej, popularyzatorskiej, promocyjnej, wydawniczej, stypendialnej oraz współorganizacja i współfinansowanie projektów związanych z problematyką historii i kultury polskiej realizowanych przez inne instytucje; 3) prowadzenie prac badawczych dotyczących dziejów Polski; 4) promowanie polskiego dziedzictwa historycznego w świecie.
