Opis
Katalog wystawy „Rzeczpospolita powstańcza. Insurekcja kościuszkowska i jej tradycje” to publikacja towarzysząca ekspozycji prezentowanej w Muzeum Historii Polski w dniach 21 sierpnia – 23 listopada 2025 roku. Książka nie tylko wprowadza w treść i koncepcję wystawy, ale także ukazuje szeroki kontekst historyczny zrywu 1794 roku – pierwszego z powstań narodowych, które ukształtowały polityczną wyobraźnię Polaków w XIX i XX wieku.
Czytelnik znajdzie tu tekst kuratorski Richarda Butterwicka oraz osiem studiów tematycznych przybliżających mniej znane aspekty insurekcji i jej dziedzictwa. Autorzy analizują stosunek państw zaborczych do Rzeczypospolitej (Zofia Zielińska), rolę chłopów (Mateusz Wyżga) i duchowieństwa (Rafał Waszczuk) w powstaniu, a także strategie wojskowe mające zniwelować przewagę militarną Rosji (Michał Bąk). Eduardas Brusokas opisuje przebieg walk na Litwie i w Kurlandii, Anna Grześkowiak-Krwawicz bada język i idee polityczne epoki, a Piotr Ugniewski analizuje ideologię insurekcyjnych radykałów. Jarosław Czubaty śledzi narodziny pamięci zbiorowej o Tadeuszu Kościuszce jako przywódcy i symbolu.
Publikacja zawiera również interpretacje wybranych eksponatów z wystawy autorstwa Marty Marek, Konrada Niemiry i Juliusza W. Zachera, dzięki którym opowieść o powstaniu nabiera konkretnego, materialnego wymiaru.
Katalog ukazuje insurekcję jako próbę nie tylko przywrócenia Rzeczypospolitej, ale także jej głębokiego przeobrażenia: włączenia do wspólnoty narodowej wszystkich jej mieszkańców i przekształcenia jej w nowoczesne państwo obywatelskie. Bogaty materiał ilustracyjny i różnorodność perspektyw sprawiają, że publikacja stanowi ważny głos w refleksji nad dziedzictwem „Rzeczypospolitej powstańczej”.
Katalog dostępny jest także w wersji angielskiej.
Dane techniczne:
Redakcja naukowa: Richard Butterwick, Michał Bąk
Wydawca: Muzeum Historii Polski w Warszawie
ISBN 978-83-65248-96-1
Rok wydania: 2025
Liczba stron: katalog 266
Format: 22 x 28 cm
Oprawa: twarda
Cena: 120 zł
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania "Dofinansowanie organizacji wystaw czasowych planowanych do realizacji w latach 2023–2024 w związku z otwarciem budynku Muzeum Historii Polski na terenie Cytadeli".
