czas czytania:
Zmarł Marcin Wadowita
Marcin Kępka, Wadovius, o przydomku Campus zmarł po długiej chorobie w wieku 74 lat. Został pochowany w kościele św. Floriana w Krakowie. W sporządzonym na kilka dni przed śmiercią testamencie przekazywał sumę trzech tysięcy złotych ubogim mieszczanom wadowickim.
Marcin Wadowita urodził się w ubogiej rodzinie. Ojciec kazał mu pasać świnie. Zgodnie z anegdotycznym przekazem, kiedy jedną z nich porwał wilk, z obawy przed reakcją ojca udał się do Krakowa, gdzie rozpoczął naukę. Jako student wstąpił do zakonu franciszkanów, co pozbawiło go trosk i umożliwiało awans społeczny oraz dalsze kształcenie.
Dzięki swojej błyskotliwości, erudycji i umiejętności prowadzenia dysput szybko zrobił karierę akademicką. Zyskał patrona w osobie biskupa Piotra Tylickiego, który umożliwił mu pobyt na uniwersytetach zagranicznych. W Rzymie zasłynął z rekolekcji wygłoszonych dla papieża Klemensa VIII. Po wysłuchania kazań papież miał powiedzieć: „Eruditio angelica, ars diabolica et mores rusticani” („Wiedza anielska, sztuka diabelska, a zwyczaje chłopskie”). Do kraju powrócił z dyplomem doktora teologii dogmatycznej jezuickiego Collegium Romanum. Dyplom ten, z obawy przed przejęciem szkolnictwa przez jezuitów, został uznany przez rektora akademii Jakuba Najmanowicza dopiero po interwencji biskupa Tylickiego. Tym samym na mocy przywileju Zygmunta Starego Wadowita otrzymał tytuł szlachecki. Wkrótce wybuchł zażarty konflikt między środowiskiem akademickim a Towarzystwem Jezusowym. Spór znalazł swoje rozstrzygnięcie przed królem Władysławem IV, który – przekonany przez Wadowitę i czterech innych akademików – wydał wyrok o zamknięciu kolegiów jezuickich.
Marcin Wadowita doczekał się funkcji dziekana wydziału teologicznego i kanclerza Akademii Krakowskiej. Znany był też ze swojej obrony innowierców. Kiedy studenci chcieli dokonać linczu na jednym z głównych przywódców arian w Europie Fauście Socynie, Wadowita, zobaczywszy przez okno Collegium Maius Socyna wleczonego przez żaków do beczki, którą miał spłynąć z nurtem Wisły, wybiegł z domu, aby uratować mu życie, choć byli zażartymi przeciwnikami w swoich poglądach.
Ilustracja: Marcin Wadowita na portrecie nieznanego autora, Wikimedia commons, domena publiczna
Dzięki swojej błyskotliwości, erudycji i umiejętności prowadzenia dysput szybko zrobił karierę akademicką. Zyskał patrona w osobie biskupa Piotra Tylickiego, który umożliwił mu pobyt na uniwersytetach zagranicznych. W Rzymie zasłynął z rekolekcji wygłoszonych dla papieża Klemensa VIII. Po wysłuchania kazań papież miał powiedzieć: „Eruditio angelica, ars diabolica et mores rusticani” („Wiedza anielska, sztuka diabelska, a zwyczaje chłopskie”). Do kraju powrócił z dyplomem doktora teologii dogmatycznej jezuickiego Collegium Romanum. Dyplom ten, z obawy przed przejęciem szkolnictwa przez jezuitów, został uznany przez rektora akademii Jakuba Najmanowicza dopiero po interwencji biskupa Tylickiego. Tym samym na mocy przywileju Zygmunta Starego Wadowita otrzymał tytuł szlachecki. Wkrótce wybuchł zażarty konflikt między środowiskiem akademickim a Towarzystwem Jezusowym. Spór znalazł swoje rozstrzygnięcie przed królem Władysławem IV, który – przekonany przez Wadowitę i czterech innych akademików – wydał wyrok o zamknięciu kolegiów jezuickich.
Marcin Wadowita doczekał się funkcji dziekana wydziału teologicznego i kanclerza Akademii Krakowskiej. Znany był też ze swojej obrony innowierców. Kiedy studenci chcieli dokonać linczu na jednym z głównych przywódców arian w Europie Fauście Socynie, Wadowita, zobaczywszy przez okno Collegium Maius Socyna wleczonego przez żaków do beczki, którą miał spłynąć z nurtem Wisły, wybiegł z domu, aby uratować mu życie, choć byli zażartymi przeciwnikami w swoich poglądach.
KG
Ilustracja: Marcin Wadowita na portrecie nieznanego autora, Wikimedia commons, domena publiczna