czas czytania:
Zmarł Ludwik Solski
Ludwik Solski był jednym z najwybitniejszych polskich artystów teatru drugiej połowy XIX i pierwszej XX w. Dyrektorował wielu polskim teatrom, grał niemal na wszystkich scenach w kraju. Wychował dziesiątki wybitnych aktorów. Jest patronem Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie oraz Tarnowskiego Teatru (stało się to jeszcze za życie aktora!). Żył niemal 100 lat i zagrał blisko 1000 ról. Niema rola Starego Wiarusa z „Warszawianki” Stanisława Wyspiańskiego w wykonaniu Solskiego jest ikoną polskiego teatru.
Naprawdę nazywał się Ludwik Napoleon Sosnowski, na scenie posługiwał się głównie nazwiskiem żony – Ireny Solskiej – od roku 1883 r., kiedy to w Galicji był poszukiwany przez żandarmerię jako uchylający się od służby w wojsku austriackim. Urodził się 20 stycznia 1855 r. w Gdowie niedaleko Krakowa. Uczęszczał do gimnazjum w Tarnowie, ale go nie ukończył. Przeniósł się do Krakowa i w 1875 r. zaczął statystować w teatrze. Występował także z zespołem Anastazego Trapszy, dającym przedstawienia ogródkowe w Warszawie.
Jako dyrektor teatru krakowskiego wznowił sztuki Wyspiańskiego oraz wystawił poprzednio niegrane: „Cyda” w 1907 (w tłumaczeniu Wyspiańskiego), „Noc listopadową” w 1909, „Meleagera” w 1908, „Legion” w 1911 r. Pierwszy wystawił utwór Norwida pt. „Krakus” w 1908 r. W 1909 r. wystawił cykl dramatów romantycznych Słowackiego – sam występował jako Wernyhora w „Śnie srebrnym Salomei”, Ślaz w „Lilii Wenedzie” i tytułowy Horsztyński. Pomógł w debiucie teatralnym Karolowi Hubertowi Rostworowskiemu i utorował drogę do sławy Adolfowi Nowaczyńskiemu. Swoje najsławniejsze role historyczne grał właśnie w utworach Rostworowskiego (tytułowe kreacje w „Judaszu” i „Kaliguli”) i Nowaczyńskiego (w „Carze Samozwańcu” i „Wielkim Fryderyku”).
Choć nigdy nie uczył w szkole teatralnej, wychował wielu wielkich aktorów, takich jak Jerzy Leszczyński, Michał Tarasiewicz, Kazimierz Junosza-Stepowski, Stanisława Wysocka, Maria Przybyłko-Potocka, Józef Węgrzyn, Karol Adwentowicz. Zapamiętany został jednak przede wszystkim jako wielki aktor. Współcześni podkreślali wielką żywotność i plastyczność sceniczną artysty. Dzięki czystemu, dobremu głosowi (epizodycznie występował w operze jako tenor) swobodnie go modulował, uzyskując najrozmaitsze odcienie i tony.
W 1954 r. nadano mu tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ostatni raz można go było zobaczyć na scenie w czerwcu 1954 r. – podczas jubileuszu w warszawskim Teatrze Polskim grał rolę Dyndalskiego w „Zemście” Fredry.
Zmarł miesiąc przed setnymi urodzinami, 19 grudnia 1954 r. Pochowany został w Krakowie w grobach zasłużonych na Skałce obok tak bardzo obecnego w jego życiu Stanisława Wyspiańskiego.
Ilustracja: Ludwik Solski jako Horsztyński i Elżbieta Barszczewska jako Salomea w Horsztyńskim Juliusza Słowackiego, Polona, CC-BY-NC
Jako dyrektor teatru krakowskiego wznowił sztuki Wyspiańskiego oraz wystawił poprzednio niegrane: „Cyda” w 1907 (w tłumaczeniu Wyspiańskiego), „Noc listopadową” w 1909, „Meleagera” w 1908, „Legion” w 1911 r. Pierwszy wystawił utwór Norwida pt. „Krakus” w 1908 r. W 1909 r. wystawił cykl dramatów romantycznych Słowackiego – sam występował jako Wernyhora w „Śnie srebrnym Salomei”, Ślaz w „Lilii Wenedzie” i tytułowy Horsztyński. Pomógł w debiucie teatralnym Karolowi Hubertowi Rostworowskiemu i utorował drogę do sławy Adolfowi Nowaczyńskiemu. Swoje najsławniejsze role historyczne grał właśnie w utworach Rostworowskiego (tytułowe kreacje w „Judaszu” i „Kaliguli”) i Nowaczyńskiego (w „Carze Samozwańcu” i „Wielkim Fryderyku”).
Choć nigdy nie uczył w szkole teatralnej, wychował wielu wielkich aktorów, takich jak Jerzy Leszczyński, Michał Tarasiewicz, Kazimierz Junosza-Stepowski, Stanisława Wysocka, Maria Przybyłko-Potocka, Józef Węgrzyn, Karol Adwentowicz. Zapamiętany został jednak przede wszystkim jako wielki aktor. Współcześni podkreślali wielką żywotność i plastyczność sceniczną artysty. Dzięki czystemu, dobremu głosowi (epizodycznie występował w operze jako tenor) swobodnie go modulował, uzyskując najrozmaitsze odcienie i tony.
W 1954 r. nadano mu tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ostatni raz można go było zobaczyć na scenie w czerwcu 1954 r. – podczas jubileuszu w warszawskim Teatrze Polskim grał rolę Dyndalskiego w „Zemście” Fredry.
Zmarł miesiąc przed setnymi urodzinami, 19 grudnia 1954 r. Pochowany został w Krakowie w grobach zasłużonych na Skałce obok tak bardzo obecnego w jego życiu Stanisława Wyspiańskiego.
AM
Ilustracja: Ludwik Solski jako Horsztyński i Elżbieta Barszczewska jako Salomea w Horsztyńskim Juliusza Słowackiego, Polona, CC-BY-NC