czas czytania:
Zmarł Jan Karski
13 lipca 2000 r. zmarł jeden z najsłynniejszych kurierów podziemnej Polski – Jan Kozielewski, lepiej znany pod nazwiskiem Karski, jeden z bohaterów zapomnianych przez dziesięciolecia. Karski przemierzał trzykrotnie okupowaną przez Niemcy Europę, by dotrzeć ze swymi meldunkami z Polski, między innymi z tym, który winien mieć dla aliantów kolosalne znaczenie – o Zagładzie Żydów. To właśnie Jan Karski, na rozkaz swych podziemnych dowódców, dwukrotnie potajemnie wszedł do getta, a także w przebraniu strażnika był w obozie przejściowym dla wywożonych Żydów.
Przerażający obraz z tych akcji oraz z – dokonanej przez Armię Krajową – całościowej analizy sytuacji Żydów w okupowanej Polsce (opartej dla uwiarygodnienia na wielu źródłach, m.in. raportach rtm. Pileckiego z obozu w Auschwitz), przekazał najpierw generałowi Sikorskiemu, a następnie ówczesnym przywódcom Anglii i USA oraz innym przedstawicielom świata polityki. Spotkał się z obojętnością i niedowierzaniem. Potem zaczął publikować wstrząsające doniesienia. I to nie pomogło – świat milczał, a Zagłada postępowała.
Po wyzwoleniu niemieckich obozów koncentracyjnych świat obiegły zdjęcia tych miejsc zagłady, budząc szok i zgrozę. Po wojnie Jan Karski związał się z jezuickim Uniwersytetem Georgetown w Waszyngtonie. Jednak dopiero jego udział w filmie „Shoah” (1978) Claude’a Lanzmanna sprawił, że jego wojenne dokonania zostały docenione. W 1982 r. otrzymał tytuł „Sprawiedliwego wśród Narodów Świata” i posadził drzewko na terenie Yad Vashem w Jerozolimie, a w 1995 r. otrzymał Order Orła Białego.
Zmarł w Waszyngtonie. Podczas uroczystości żałobnych listownie hołd oddali mu prezydenci USA i Polski – Bill Clinton oraz Aleksander Kwaśniewski.
Po wyzwoleniu niemieckich obozów koncentracyjnych świat obiegły zdjęcia tych miejsc zagłady, budząc szok i zgrozę. Po wojnie Jan Karski związał się z jezuickim Uniwersytetem Georgetown w Waszyngtonie. Jednak dopiero jego udział w filmie „Shoah” (1978) Claude’a Lanzmanna sprawił, że jego wojenne dokonania zostały docenione. W 1982 r. otrzymał tytuł „Sprawiedliwego wśród Narodów Świata” i posadził drzewko na terenie Yad Vashem w Jerozolimie, a w 1995 r. otrzymał Order Orła Białego.
Zmarł w Waszyngtonie. Podczas uroczystości żałobnych listownie hołd oddali mu prezydenci USA i Polski – Bill Clinton oraz Aleksander Kwaśniewski.
JŁK