czas czytania:
Zmarł Hieronim Derdowski
Jan Derdowski (pseudonim literacki Hieronim Jarosz Derdowski) urodził się 9 marca 1852 r. w miejscowości Wiele na Kaszubach. Uczył się w prywatnym gimnazjum w Chojnicach, a następnie w Braniewie na Warmii.
W 1867 r. udał się wraz z dwoma kolegami do Włoch, aby bronić papieża w czasie walk z Garibaldim w Rzymie; został jednak zatrzymany w Padwie i wrócił do domu. Kontynuował naukę w Chełmnie i Olsztynku, gdzie zdał maturę. Od 1870 r. pracował w księgarni Leitgebera w Poznaniu i dorabiał, udzielając korepetycji w domach ziemiańskich. Pięć lat później powrócił na Kaszuby jako guwerner. Podjął też współpracę z „Gazetą Toruńską”. W 1877 r. udał się do Paryża, gdzie zwiedził Wystawę Światową (na której był tłumaczem w austriackim dziale biura generalnego) – do powrotu zmusił go brak pieniędzy.
Dwa lata później stał się stałym pracownikiem „Gazety Toruńskiej”, co zbiegło się z jego znaczną aktywnością literacką, której przejawem było m.in. wydanie książki pt. „O Panu Czorlińskim” – jednego z najważniejszych dzieł literatury kaszubskiej. W powieści umieścił tekst piosenki „Marsz Kaszubów”, która wiele lat później stała się nieoficjalnym hymnem mniejszości kaszubskiej.
Derdowski stał się, obok Ceynowy, jednym z istotniejszych działaczy narodowego ruchu kaszubskiego. Starał się szczególnie podkreślać słowiańskie korzenie Kaszubów. Od 1882 r. mieszkał w Petersburgu, ale szybko przeniósł się do Warszawy, a później kolejno do Lwowa, Bytomia i w końcu znowu do Torunia. W tym czasie napisał swoje drugie bardzo znane dzieło „Kaszube pod Widnem”, powstałe w rocznicę odsieczy wiedeńskiej.
Z powodu komplikacji natury osobistej (matrymonialnych i finansowych) popłynął do Stanów Zjednoczonych. Pisał do kilku gazet polonijnych, aż w końcu został redaktorem i właścicielem tygodnika „Wiarus”. Po kilkunastu latach spędzonych w Ameryce Derdowski umarł w Winona w stanie Minnesota 13 sierpnia 1902 r., pozostawiając żonę i córkę.
Ilustracja: Pomnik Hieronima Derdowskiego w Rumii, Wikimedia commons, CC BY-SA
Dwa lata później stał się stałym pracownikiem „Gazety Toruńskiej”, co zbiegło się z jego znaczną aktywnością literacką, której przejawem było m.in. wydanie książki pt. „O Panu Czorlińskim” – jednego z najważniejszych dzieł literatury kaszubskiej. W powieści umieścił tekst piosenki „Marsz Kaszubów”, która wiele lat później stała się nieoficjalnym hymnem mniejszości kaszubskiej.
Derdowski stał się, obok Ceynowy, jednym z istotniejszych działaczy narodowego ruchu kaszubskiego. Starał się szczególnie podkreślać słowiańskie korzenie Kaszubów. Od 1882 r. mieszkał w Petersburgu, ale szybko przeniósł się do Warszawy, a później kolejno do Lwowa, Bytomia i w końcu znowu do Torunia. W tym czasie napisał swoje drugie bardzo znane dzieło „Kaszube pod Widnem”, powstałe w rocznicę odsieczy wiedeńskiej.
Z powodu komplikacji natury osobistej (matrymonialnych i finansowych) popłynął do Stanów Zjednoczonych. Pisał do kilku gazet polonijnych, aż w końcu został redaktorem i właścicielem tygodnika „Wiarus”. Po kilkunastu latach spędzonych w Ameryce Derdowski umarł w Winona w stanie Minnesota 13 sierpnia 1902 r., pozostawiając żonę i córkę.
M.G.-K.
Ilustracja: Pomnik Hieronima Derdowskiego w Rumii, Wikimedia commons, CC BY-SA