czas czytania:
Zmarł Andrzej Towiański
Andrzej Towiański był filozofem mesjanistą, reformatorem religijnym, przywódcą sekty towiańczyków.
Urodził się w Antoszwińciu na Wileńszczyźnie w rodzinie ziemiańskiej. W latach 1816–1818 studiował na Uniwersytecie Wileńskim, który ukończył ze stopniem kandydata filozofii. Od 1818 r. pracował w sądownictwie. W latach 1834–1837 podróżował po Niemczech i Czechach. W 1840 r. przybył do Paryża, w którym osiadł na dłużej i działał w kręgach polskiej emigracji.
Pierwsze publiczne wystąpienie Towiańskiego odbyło się 27 września 1841 r. po nabożeństwie w kościele Notre Dame de Paris, na które rodaków zaprosił Adam Mickiewicz. W 1842 r. Towiański założył Koło Sprawy Bożej, zwane także sektą towiańczyków, oraz spisał „Biesiadę”, będącą składem zasad Towiańskiego.
Towiańczycy szczególnym kultem obdarzali Napoleona, który według nich demokratyzował świat. Odrzucali aktywność polityczną i twierdzili, że wolną Polskę można wywalczyć siłą ducha. Towianizm głosił potrzebę naśladowania Chrystusa oraz traktowania jak przyjaciela nawet politycznego wroga. Początkowo Towiański zgromadził wokół siebie bardzo wielu uczniów, wśród których znaleźli się m.in. Juliusz Słowacki, Adam Mickiewicz, Seweryn Goszczyński. Stopniowo, szczególnie po rewolucji 1848 r., sekta straciła poparcie emigracji polskiej, a Andrzeja Towiańskiego oskarżono o brak patriotyzmu.
Zmarł w Zurychu, dokąd przeniósł się po wydaleniu go z Francji pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Rosji.
Ilustracja: Andrzej Towiański na portrecie Walentego Wańkowicza, ok. 1830 r., Cyfrowe Muzeum Narodowe, CC-BY-NC
Pierwsze publiczne wystąpienie Towiańskiego odbyło się 27 września 1841 r. po nabożeństwie w kościele Notre Dame de Paris, na które rodaków zaprosił Adam Mickiewicz. W 1842 r. Towiański założył Koło Sprawy Bożej, zwane także sektą towiańczyków, oraz spisał „Biesiadę”, będącą składem zasad Towiańskiego.
Towiańczycy szczególnym kultem obdarzali Napoleona, który według nich demokratyzował świat. Odrzucali aktywność polityczną i twierdzili, że wolną Polskę można wywalczyć siłą ducha. Towianizm głosił potrzebę naśladowania Chrystusa oraz traktowania jak przyjaciela nawet politycznego wroga. Początkowo Towiański zgromadził wokół siebie bardzo wielu uczniów, wśród których znaleźli się m.in. Juliusz Słowacki, Adam Mickiewicz, Seweryn Goszczyński. Stopniowo, szczególnie po rewolucji 1848 r., sekta straciła poparcie emigracji polskiej, a Andrzeja Towiańskiego oskarżono o brak patriotyzmu.
Zmarł w Zurychu, dokąd przeniósł się po wydaleniu go z Francji pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Rosji.
WL
Ilustracja: Andrzej Towiański na portrecie Walentego Wańkowicza, ok. 1830 r., Cyfrowe Muzeum Narodowe, CC-BY-NC