czas czytania:
Zginął Władysław Warneńczyk
Król Polski i Węgier oraz wielki książę Litwy Władysław III za namową legata papieskiego Juliana Cesariniego oraz zachęcony poprzednimi sukcesami wojsk pod wodzą Jana Hunyadyego, w 1443 r. wyruszył na wojnę z Turcją, która zagrażała części Bałkanów pod jego panowaniem. Celem krucjaty było opanowanie Adrianopola, europejskiej stolicy Imperium Osmańskiego. Początkowo sprzymierzona armia pod wodzą Hunyadyego odnosiło same zwycięstwa – m.in. w bitwie nad Morawą, ale w końcu spotkała się ze skutecznym kontruderzeniem Turków, którzy uniemożliwili zajęcie Adrianopola. Murad II zaproponował Władysławowi bardzo korzystne warunki pokoju, ten jednak nierozważnie zerwał go trzy dni po podpisaniu. Szykowano nową wielką armię złożoną z Węgrów, Wołochów, Bułgarów, Polaków oraz ochotników z całej chrześcijańskiej Europy. Hunyady zajął wiele zamków i stanął pod Warną, dokąd też dopłynął na statku sułtan.
10 listopada 1444 r. doszło do decydującego starcia. Król brał w nim udział osobiście, dowodząc oddziałami węgiersko-polskimi, ustawionymi w centrum (całości przewodził Hunyady). Po wielu godzinach walk, wódz naczelny usiłował przeprowadzić przemyślane uderzenie, ale przeszkodził mu w tym król, który na nic nie zważając, na czele swoich oddziałów podjął szarżę na pozycje sułtańskie. Mimo że początkowo oddziałom królewskim udało się przedrzeć na ich tyły, zostały szybko otoczone i wybite łącznie z królem Władysławem, którego głowę jako trofeum złożono sułtanowi.
Po tej klęsce krzyżowcy niewiele mogli już uczynić i ostatecznie zostali całkowicie pokonani. Ciała nieszczęsnego władcy nigdy nie odnaleziono, a głowa, jaką posiadali Turcy (specjalnie przetrzymywana w miodzie, aby się zakonserwowała), różniła się od królewskiej chociażby kolorem włosów: król był brunetem w przeciwieństwie do osoby, której głową szczycili się Turcy. Dało to asumpt rozmaitym legendom o cudownym ocaleniu Władysława, który ponoć się ukrywał, zamyślając ponowne stawienie czoła potędze osmańskiej. Symboliczny nagrobek władcy powstał na Wawelu dopiero wiele wieków później, w 1906 r. Jego autorem był Antoni Madeyski.
Ilustracja: Obraz pędzla Stanisława Chlebowskiego z 1875 r. „Śmierć Władysława Jagiellończyka pod Warną”, Muzeum Narodowe w Krakowie, CC-BY-NC
Po tej klęsce krzyżowcy niewiele mogli już uczynić i ostatecznie zostali całkowicie pokonani. Ciała nieszczęsnego władcy nigdy nie odnaleziono, a głowa, jaką posiadali Turcy (specjalnie przetrzymywana w miodzie, aby się zakonserwowała), różniła się od królewskiej chociażby kolorem włosów: król był brunetem w przeciwieństwie do osoby, której głową szczycili się Turcy. Dało to asumpt rozmaitym legendom o cudownym ocaleniu Władysława, który ponoć się ukrywał, zamyślając ponowne stawienie czoła potędze osmańskiej. Symboliczny nagrobek władcy powstał na Wawelu dopiero wiele wieków później, w 1906 r. Jego autorem był Antoni Madeyski.
M.G.-K.
Ilustracja: Obraz pędzla Stanisława Chlebowskiego z 1875 r. „Śmierć Władysława Jagiellończyka pod Warną”, Muzeum Narodowe w Krakowie, CC-BY-NC