czas czytania:
Zdobycie Kamieńca Podolskiego
przez Turków
Traktat andruszowski z 1667 r. wywołał zaniepokojenie Turcji i chanatu krymskiego, obawiających się zagrożenia dla swych interesów w tej części Europy z powodu sojuszu polsko-rosyjskiego. W Turcji za nieprzyjazny gest uznano także zacieśnienie więzów między Polską a Austrią, czego wyrazem był ślub króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego z Habsburżanką. 10 grudnia 1671 r. sułtan Mehmet IV wypowiedział Rzeczypospolitej wojnę, żądając wycofania wojsk polskich z Ukrainy i Podola oraz przekazania tych obszarów hetmanowi kozackiemu Piotrowi Doroszence.
Zrywanie sejmów, pustki w skarbie i działalność konfederacji wojskowych uniemożliwiły przygotowanie skutecznej obrony. W lipcu 1672 r. armia turecka z Tatarami i Kozakami Piotra Doroszenki (razem ok. 80 tys. ludzi) zaatakowała Polskę. Po przekroczeniu granicy na Dniestrze zdobyła twierdzę Żwaniec i obległa Kamieniec Podolski – najpotężniejszy bastion obronny na Podolu, strzegący wrót kraju. Twierdza skapitulowała 26 sierpnia 1672 r. po dziesięciodniowym oblężeniu, zakończonym wysadzeniem w powietrze przez dowódcę artylerii mjr Heiklinga (Ketlinga) zamku z osiemsetosobową załogą, wśród której znajdował się płk Michał Wołodyjowski, słynący z mistrzowskiego opanowania rzemiosła wojennego (sportretowany przez Henryka Sienkiewicza w „Trylogii”).
Armia turecka dotarła do Lwowa i Zamościa, których nie zdobyła, czekając na wynik rokowań pokojowych trwających od 4 do 16 października 1672 r. Rzeczpospolita podpisała w Buczaczu traktat, określany jako haniebny ze względu na konieczność oddawania sułtanowi 22 tys. czerwonych złotych rocznego „upominku” i utratę Podola z Kamieńcem Podolskim. Województwa bracławskie i kijowskie otrzymali Kozacy, a Piotr Doroszenko został uznany za hetmana kozackiego. Traktat nie został ratyfikowany przez Ssejm, ale zmiany terytorialne utrwaliły się na prawie trzydzieści lat.
Ilustracja: Kamieniec Podolski, 1672–1679, miedzioryt, domena publiczna
Armia turecka dotarła do Lwowa i Zamościa, których nie zdobyła, czekając na wynik rokowań pokojowych trwających od 4 do 16 października 1672 r. Rzeczpospolita podpisała w Buczaczu traktat, określany jako haniebny ze względu na konieczność oddawania sułtanowi 22 tys. czerwonych złotych rocznego „upominku” i utratę Podola z Kamieńcem Podolskim. Województwa bracławskie i kijowskie otrzymali Kozacy, a Piotr Doroszenko został uznany za hetmana kozackiego. Traktat nie został ratyfikowany przez Ssejm, ale zmiany terytorialne utrwaliły się na prawie trzydzieści lat.
TS
Ilustracja: Kamieniec Podolski, 1672–1679, miedzioryt, domena publiczna