czas czytania:
Zamordowany został św. Jozafat Kuncewicz – arcybiskup unicki
Los świętego Jozafata Kuncewicza związał się nierozerwalnie z unią brzeską i powstaniem Kościoła grekokatolickiego. Późniejszy arcybiskup przyszedł na świat we Włodzimierzu Wołyńskim w 1580 r. w rodzinie mieszczańskiej. Na chrzcie nadano mu imię Jan. W młodości wysłano go do Wilna, gdzie miał nauczyć się fachu kupieckiego.
W 1596 r. na synodzie w Brześciu Litewskim część biskupów prawosławnych z terenu Rzeczypospolitej zawarła z Kościołem katolickim unię, która podporządkowywała ich zwierzchności papieża. Kuncewicz całym sercem opowiedział się za tym układem i postanowił wstąpić do zakonu bazylianów (1604), gdzie przyjął imię Jozafat. W 1609 r. przyjął święcenia kapłańskie. Kilka lat później, już powszechnie znany ze swojej działalności duszpasterskiej, został mianowany unickim arcybiskupem połockim i od tej pory rozpoczął szeroko zakrojoną akcję misyjną. Wywołało to zaniepokojenie i wrogość prawosławnych, którzy w 1621 r. wywołali w Połocku groźne zamieszki.
Dwa lata później 12 listopada sytuacja się powtórzyła. Metropolita postanowił porozmawiać z buntownikami, żądającymi zerwania unii brzeskiej. Święty Jozafat kategorycznie odmówił, czym wzbudził gniew prawosławnych. Arcybiskup został zamordowany uderzeniem topora w głowę. Jego ciało zostało zbezczeszczone i wrzucone do Dźwiny.
Jego kult wśród unitów zaczął się prawie natychmiast po męczeńskiej śmierci. Z obawy przed prawosławnymi relikwie wywieziono z Połocka – powróciły tam dopiero w 1667 r. Dwadzieścia lat później odbyła się beatyfikacja. Na kanonizację trzeba było czekać do roku 1867 r.
Szczątki świętego od 1706 r. znajdowały się w kaplicy zamkowej książąt Radziwiłłów w Białej Radziwiłłowskiej (obecnie Białej Podlaskiej). Po kanonizacji z rozkazu władz rosyjskich ukryto je w podziemiu kościoła bazylianów. W czasie I wojny światowej przewieziono je do Wiednia, ale ostatecznie w 1949 r. umieszczono w Bazylice św. Piotra na Watykanie, gdzie znajdują się do dziś.
Ilustracja: Portret św. Jozafata autorstwa Aleksandra Tarasowicza z drugiej połowy XVII w., Polona, CC-BY-NC
Dwa lata później 12 listopada sytuacja się powtórzyła. Metropolita postanowił porozmawiać z buntownikami, żądającymi zerwania unii brzeskiej. Święty Jozafat kategorycznie odmówił, czym wzbudził gniew prawosławnych. Arcybiskup został zamordowany uderzeniem topora w głowę. Jego ciało zostało zbezczeszczone i wrzucone do Dźwiny.
Jego kult wśród unitów zaczął się prawie natychmiast po męczeńskiej śmierci. Z obawy przed prawosławnymi relikwie wywieziono z Połocka – powróciły tam dopiero w 1667 r. Dwadzieścia lat później odbyła się beatyfikacja. Na kanonizację trzeba było czekać do roku 1867 r.
Szczątki świętego od 1706 r. znajdowały się w kaplicy zamkowej książąt Radziwiłłów w Białej Radziwiłłowskiej (obecnie Białej Podlaskiej). Po kanonizacji z rozkazu władz rosyjskich ukryto je w podziemiu kościoła bazylianów. W czasie I wojny światowej przewieziono je do Wiednia, ale ostatecznie w 1949 r. umieszczono w Bazylice św. Piotra na Watykanie, gdzie znajdują się do dziś.
M.G.-K.
Ilustracja: Portret św. Jozafata autorstwa Aleksandra Tarasowicza z drugiej połowy XVII w., Polona, CC-BY-NC