czas czytania:
Założenie hotelu „Bazar” w Poznaniu
Około połowy XIX w. Poznań był prawdziwą stolicą cennych inicjatyw społecznych. Ich głównym motorem były działania dr. Karola Marcinkowskiego, lekarza o poglądach liberalnych, jednego z ojców prac organicznikowskich na ziemiach polskich oraz ideologa kształtującej się wówczas inteligencji.
Do jego najważniejszych przedsięwzięć należało założenie spółki akcyjnej „Hotel Bazar”, którą powołano do życia 24 czerwca 1838 r. W skład jej komitetu wykonawczego weszli, oprócz samego Marcinkowskiego, ziemianie: Józef Łubierski, Józef Szułdrzyński, Maciej hr. Mielżyński, sędzia Gregor, mistrz ciesielski Adam Krzyżanowski i sędzia Stanisław Powelski.
Do jego najważniejszych przedsięwzięć należało założenie spółki akcyjnej „Hotel Bazar”, którą powołano do życia 24 czerwca 1838 r. W skład jej komitetu wykonawczego weszli, oprócz samego Marcinkowskiego, ziemianie: Józef Łubierski, Józef Szułdrzyński, Maciej hr. Mielżyński, sędzia Gregor, mistrz ciesielski Adam Krzyżanowski i sędzia Stanisław Powelski.
Mimo że głównymi akcjonariuszami byli ziemianie (mający najsilniejszą pozycję materialną w Wielkopolsce), głównym celem spółki była pomoc w budowaniu silnego mieszczaństwa narodowego. Przewidywane zyski miały być w znacznym stopniu przekazywane na cele realizacji rozlicznych inicjatyw społeczno-kulturalnych, co też zapisano w statucie.
Główną siedzibę wybudował kilka lat później, w 1841 r., Antoni Krzyżanowski według projektu Ernesta Steudenera. W chwili powstania był to największy świecki budynek w mieście i pozostał nim aż do budowy zamku cesarskiego na początku XX w. W gmachu mieściły się hotel, restauracja i od 1842 r. kasyno polskie. Poza tym miały tu swoje siedziby takie instytucje, jak Centralne Towarzystwo Gospodarskie, Bank Włościański, Towarzystwo Pomocy Naukowej, Towarzystwo Ludoznawcze, Towarzystwo Wykładów Ludowych i Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk (to ostatnie do czasu budowy oddzielnego gmachu). Tu również mieściły się redakcje głównych czasopism, takich jak „Dziennik Poznański”, „Kurier Poznański” czy „Orędownik”, odbywały się obrady Centralnego Komitetu Wyborczego przed wyborami do Sejmu pruskiego i Parlamentu Rzeszy Niemieckiej.
Przez cały XIX w. budynek „Bazaru” był świadkiem wielu istotnych wydarzeń i dysput prowadzonych przez czołowych polityków wielkopolskich, członków Koła Towarzyskiego przekształconego z Kasyna. Zmierzch politycznej działalności „Bazaru” stanowiły wydarzenia z 27 grudnia 1918 r., kiedy podczas wiwatów na cześć Ignacego Paderewskiego, mieszkającego wówczas właśnie w tym hotelu, doszło do wybuchu powstania wielkopolskiego. W czasach międzywojennych działalność spółki ograniczyła się właściwie do prowadzenia hotelu, który działa zresztą do dziś.
Ilustracja: Hotel „Bazar” w 1918 r., Wikimedia commons, domena publiczna
Główną siedzibę wybudował kilka lat później, w 1841 r., Antoni Krzyżanowski według projektu Ernesta Steudenera. W chwili powstania był to największy świecki budynek w mieście i pozostał nim aż do budowy zamku cesarskiego na początku XX w. W gmachu mieściły się hotel, restauracja i od 1842 r. kasyno polskie. Poza tym miały tu swoje siedziby takie instytucje, jak Centralne Towarzystwo Gospodarskie, Bank Włościański, Towarzystwo Pomocy Naukowej, Towarzystwo Ludoznawcze, Towarzystwo Wykładów Ludowych i Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk (to ostatnie do czasu budowy oddzielnego gmachu). Tu również mieściły się redakcje głównych czasopism, takich jak „Dziennik Poznański”, „Kurier Poznański” czy „Orędownik”, odbywały się obrady Centralnego Komitetu Wyborczego przed wyborami do Sejmu pruskiego i Parlamentu Rzeszy Niemieckiej.
Przez cały XIX w. budynek „Bazaru” był świadkiem wielu istotnych wydarzeń i dysput prowadzonych przez czołowych polityków wielkopolskich, członków Koła Towarzyskiego przekształconego z Kasyna. Zmierzch politycznej działalności „Bazaru” stanowiły wydarzenia z 27 grudnia 1918 r., kiedy podczas wiwatów na cześć Ignacego Paderewskiego, mieszkającego wówczas właśnie w tym hotelu, doszło do wybuchu powstania wielkopolskiego. W czasach międzywojennych działalność spółki ograniczyła się właściwie do prowadzenia hotelu, który działa zresztą do dziś.
M.G.-K.
Ilustracja: Hotel „Bazar” w 1918 r., Wikimedia commons, domena publiczna