czas czytania:
Wybuch strajku szkolnego w zaborze rosyjskim
Po upadku powstania styczniowego szkolnictwo pełniło ważną rolę w systemie rusyfikacji ziem zaboru rosyjskiego. Po 1879 r. nastała epoka zwana „nocą apuchtinowską” – od nazwiska ówczesnego kuratora oświaty. W szkołach dozorowano i szpiegowano uczniów, jednak niewielu udało się wynarodowić. Wojna z Japonią, która wybuchła w nocy z 21 na 22 lutego 1904 r., ukazała słabość Rosji. W Cesarstwie uaktywnili się opozycjoniści.
22 stycznia 1905 r. robotnicy chcieli wręczyć Mikołajowi II petycję. Wojsko otworzyło ogień do stojących przed Pałacem Zimowym. Od kul zginęło ponad tysiąc osób. W Rosji rozpoczęła się tzw. rewolucja 1905 r. Już kilka dni później w Warszawie podjęto solidarnościowy strajk generalny. Do robotników przyłączyli się warszawscy uczniowie. Żywili nadzieję, że uda im się wywalczyć powrót języka ojczystego do szkół i polonizację oświaty. 28 stycznia uczniowie spontanicznie opuścili zajęcia. Do strajku nawoływały organizacje młodzieżowe. W odpowiedzi władze carskie zamknęły placówki i zagroziły młodzieży „wilczym biletem”. Działania rosyjskie nie przyniosły jednak rezultatów, a żądania uczniów poparli rodzice. Spontaniczny z początku ruch wkrótce przyjął formę zorganizowaną. Młodzież powołała komitety strajkowe, a fala zaburzeń stopniowo docierała do placówek poza Warszawą.
Ilustracja: Ulotka PPS skierowana do rodziców i strajkujących uczniów, Polona, CC-BY-NC
AU
Ilustracja: Ulotka PPS skierowana do rodziców i strajkujących uczniów, Polona, CC-BY-NC