czas czytania:
W Nowej Hucie rozpoczęto budowę pierwszego budynku mieszkalnego
23 czerwca 1949 r. ruszyła budowa Nowej Huty, która miała zostać idealnym miastem robotniczym i sztandarowym przykładem polskiego socrealizmu w architekturze.
Pod koniec lat czterdziestych XX w. rządzący Polską komuniści postanowili odbudować i rozwinąć przemysł hutniczy. Na główny jego ośrodek przeznaczono tereny położone na wschód od Krakowa (okolice wsi Pleszów i Mogiła). Pierwszym elementem wchodzącym w skład wznoszonego w tym miejscu olbrzymiego kompleksu miał być kombinat metalurgiczny – Huta im. Włodzimierza Lenina, drugim zaś osiedla robotnicze, składające się na odrębne miasto.
Pod koniec lat czterdziestych XX w. rządzący Polską komuniści postanowili odbudować i rozwinąć przemysł hutniczy. Na główny jego ośrodek przeznaczono tereny położone na wschód od Krakowa (okolice wsi Pleszów i Mogiła). Pierwszym elementem wchodzącym w skład wznoszonego w tym miejscu olbrzymiego kompleksu miał być kombinat metalurgiczny – Huta im. Włodzimierza Lenina, drugim zaś osiedla robotnicze, składające się na odrębne miasto.
Nowa Huta według propagandowych założeń jej twórców miała stać się symbolem nowego ustroju i wzorcowym ośrodkiem miejskim, stanowiącym przeciwwagę dla dawnej stolicy Polski. Szybko jednak okazało się, że szare socrealistyczne gmachy, charakteryzujące się monumentalizmem formy, są mało przyjazne mieszkańcom, którzy poczęli swój wolny czas spędzać w centrum Krakowa, a nowe osiedla traktować jako „sypialnię”.
Ważnym epizodem w historii Nowej Huty była walka o zbudowanie tam kościoła. Początkowo władze PRL zezwoliły na jego powstanie u zbiegu ówczesnych ulic Marksa i Majakowskiego. W kwietniu 1960 r. zmieniły jednak podjętą decyzję, żądając usunięcia z działki pod budowę obiektu krzyża, który został tam ustawiony trzy lata wcześniej. Po wielu perypetiach kościół ostatecznie wzniesiono, ale w zupełnie innym miejscu w dzielnicy. Walnie przyczynił się do tego arcybiskup krakowski Karol Wojtyła, który konsekrował świątynię w maju 1977 r.
Po 1989 r. Nowa Huta przeszła metamorfozę – upadło wiele domów kultury, miejsc rozrywki oraz świetlic w dzielnicy. Usunięto też pomnik Lenina stojący od 1973 r. przy Alei Róż. Dzisiaj całe założenie architektoniczne, które w planach miało być odrębnym miastem, stanowi integralną część Krakowa.
Ilustracja: Aleja Róż w Nowej Hucie, 1973 r., Wikimedia commons, domena publiczna
Ważnym epizodem w historii Nowej Huty była walka o zbudowanie tam kościoła. Początkowo władze PRL zezwoliły na jego powstanie u zbiegu ówczesnych ulic Marksa i Majakowskiego. W kwietniu 1960 r. zmieniły jednak podjętą decyzję, żądając usunięcia z działki pod budowę obiektu krzyża, który został tam ustawiony trzy lata wcześniej. Po wielu perypetiach kościół ostatecznie wzniesiono, ale w zupełnie innym miejscu w dzielnicy. Walnie przyczynił się do tego arcybiskup krakowski Karol Wojtyła, który konsekrował świątynię w maju 1977 r.
Po 1989 r. Nowa Huta przeszła metamorfozę – upadło wiele domów kultury, miejsc rozrywki oraz świetlic w dzielnicy. Usunięto też pomnik Lenina stojący od 1973 r. przy Alei Róż. Dzisiaj całe założenie architektoniczne, które w planach miało być odrębnym miastem, stanowi integralną część Krakowa.
Paweł Cichocki
Ilustracja: Aleja Róż w Nowej Hucie, 1973 r., Wikimedia commons, domena publiczna