czas czytania:
Utworzenie getta łódzkiego
Podczas okupacji niemieckiej na terenach polskich powstało około czterystu gett. Utworzenie oddzielnych dzielnic dla Żydów propaganda niemiecka tłumaczyła zagrożeniem epidemiami, których Żydzi mieli być jakoby roznosicielami. W istocie jednak był to element zakrojonej na szeroką skalę akcji eksterminacyjnej.
Największe na ziemiach wcielonych do Rzeszy było getto łódzkie, utworzone na podstawie zarządzenia prezydenta policji w Łodzi Johanna Schäfera z 8 lutego 1940 r. Projekty jego utworzenia pojawiły się już w grudniu 1939 r., o czym świadczy tajny okólnik prezesa rejencji kaliskiej Friedricha Übelhöra. 30 kwietnia 1940 r. ostatecznie zamknięto granice getta. Przebywało w nim wówczas 160 320 Żydów. Liczba ta stale się zwiększała, ponieważ kierowano tam ludność żydowską z Austrii, Czech, Luksemburga i Niemiec, a także z prowincjonalnych gett z Kraju Warty.
Teren getta obejmował najbiedniejszą i najbardziej zaniedbaną część Łodzi – Bałuty i podupadłe już wtedy Stare Miasto, a jego powierzchnia liczyła 4,13 km2. Po 30 czerwca 1942 r. obszar ten zmniejszono do 3,82 km2. Gęstość zaludnienia była olbrzymia – na kilometr kwadratowy przypadało 42 587 osób. Dzielnica żydowska była ściśle izolowana od reszty miasta. W jej obrębie wprowadzono bony markowe jako jedyny środek płatniczy, ograniczono ruch pocztowy, a także łączność telefoniczną. Na wzór pozostałych gett i tu utworzono samorząd żydowski, na którego czele stał Chaim Mordechaj Rumkowski. W styczniu 1942 r. rozpoczęto deportacje do obozów zagłady w Chełmnie nad Nerem i Auschwitz. Gdy 19 stycznia 1945 r. zajęto Łódź, w getcie ocalało 877 Żydów.
Ilustracja: Niemiecka tablica z informacją o utworzeniu getta i zakazie wstępu na jego obszar osobom postronnym, Deutsches Bundesarchiv, CC-BY-NC
Teren getta obejmował najbiedniejszą i najbardziej zaniedbaną część Łodzi – Bałuty i podupadłe już wtedy Stare Miasto, a jego powierzchnia liczyła 4,13 km2. Po 30 czerwca 1942 r. obszar ten zmniejszono do 3,82 km2. Gęstość zaludnienia była olbrzymia – na kilometr kwadratowy przypadało 42 587 osób. Dzielnica żydowska była ściśle izolowana od reszty miasta. W jej obrębie wprowadzono bony markowe jako jedyny środek płatniczy, ograniczono ruch pocztowy, a także łączność telefoniczną. Na wzór pozostałych gett i tu utworzono samorząd żydowski, na którego czele stał Chaim Mordechaj Rumkowski. W styczniu 1942 r. rozpoczęto deportacje do obozów zagłady w Chełmnie nad Nerem i Auschwitz. Gdy 19 stycznia 1945 r. zajęto Łódź, w getcie ocalało 877 Żydów.
JB
Ilustracja: Niemiecka tablica z informacją o utworzeniu getta i zakazie wstępu na jego obszar osobom postronnym, Deutsches Bundesarchiv, CC-BY-NC