czas czytania:
Urodziła się
Lidia Ciołkosz
Lidia Ciołkosz (z domu Kahn) urodziła się 24 czerwca 1902 r. Pochodziła z asymilującej się rodziny żydowskiej. Dzieciństwo spędziła w czołowych ośrodkach przemysłowych ówczesnego Królestwa Polskiego – Tomaszowie Mazowieckim, a potem Łodzi. Wspomnienie robotniczej Łodzi i Rewolucji 1905 r. było jednym z doświadczeń, które zbliżyły ją do ruchu socjalistycznego. Innym ważnym dla niej momentem były działania prowadzące do odzyskania przez Polskę niepodległości – dotyczyło to w szczególności niepodległościowego nurtu PPS.
Po odzyskaniu niepodległości Lidia Kahn przeniosła się do Krakowa, gdzie studiowała na Uniwersytecie Jagiellońskim. Skończyła historię i polonistykę oraz Studium Pedagogiczne. Uzyskała tytuł doktora. Od początku lat dwudziestych angażowała się w działalność Polskiej Partii Socjalistycznej. Pozostała związana z tą partią aż do śmierci. W 2002 r. była ostatnim żyjącym członkiem przedwojennej Rady Naczelnej PPS.
Przez ponad pięćdziesiąt lat (od pierwszej połowy lat dwudziestych do jego śmierci w 1978 r.) związana z Adamem Ciołkoszem – wybitnym działaczem PPS, wieloletnim posłem na sejm i więźniem brzeskim.
Do wybuchu II wojny światowej pracowała jako bibliotekarka i wykładowczyni Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (TUR), wychowawczyni i organizatorka kolonii letnich oraz świetlic dla dzieci robotniczych. Po wybuchu wojny Ciołkoszowie przedostali się przez Lwów i Skandynawię do Francji, a potem do Wielkiej Brytanii, gdzie Lidia Ciołkoszowa była członkiem Komitetu Zagranicznego PPS.
Po wojnie Lidia Ciołkosz pozostała na emigracji. Poza działalnością polityczną wydała również wiele książek i artykułów, m.in. książkę „Publicystyka polska na emigracji w latach 1940–1960”, a wspólnie z mężem Adamem – „Zarys dziejów socjalizmu polskiego” (t. 1: „Londyn 1966”, t. 2: „Londyn 1972”). Opracowała również wydanie książki Aleksandra Wata i Czesława Miłosza „Mój wiek”.
Jej syn Andrzej (1929–1952) przetłumaczył na język angielski „Inny Świat”Gustawa Herlinga-Grudzińskiego.
Na XXV Zjeździe PPS, w listopadzie 1990 r. w Warszawie – jako ostatnia żyjąca członkini władz przedwojennej PPS – Lidia Ciołkoszowa została wybrana dożywotnio na Honorową Przewodniczącą Partii.
Zmarła 9 czerwca 2002 r. w Londynie i tam została pochowana.
Przez ponad pięćdziesiąt lat (od pierwszej połowy lat dwudziestych do jego śmierci w 1978 r.) związana z Adamem Ciołkoszem – wybitnym działaczem PPS, wieloletnim posłem na sejm i więźniem brzeskim.
Do wybuchu II wojny światowej pracowała jako bibliotekarka i wykładowczyni Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (TUR), wychowawczyni i organizatorka kolonii letnich oraz świetlic dla dzieci robotniczych. Po wybuchu wojny Ciołkoszowie przedostali się przez Lwów i Skandynawię do Francji, a potem do Wielkiej Brytanii, gdzie Lidia Ciołkoszowa była członkiem Komitetu Zagranicznego PPS.
Po wojnie Lidia Ciołkosz pozostała na emigracji. Poza działalnością polityczną wydała również wiele książek i artykułów, m.in. książkę „Publicystyka polska na emigracji w latach 1940–1960”, a wspólnie z mężem Adamem – „Zarys dziejów socjalizmu polskiego” (t. 1: „Londyn 1966”, t. 2: „Londyn 1972”). Opracowała również wydanie książki Aleksandra Wata i Czesława Miłosza „Mój wiek”.
Jej syn Andrzej (1929–1952) przetłumaczył na język angielski „Inny Świat”Gustawa Herlinga-Grudzińskiego.
Na XXV Zjeździe PPS, w listopadzie 1990 r. w Warszawie – jako ostatnia żyjąca członkini władz przedwojennej PPS – Lidia Ciołkoszowa została wybrana dożywotnio na Honorową Przewodniczącą Partii.
Zmarła 9 czerwca 2002 r. w Londynie i tam została pochowana.
Zachęcamy do obejrzenia internetowej wystawy Muzeum Historii Polski „Jestem ostatnia. Lidia Ciołkoszowa – świadek XX wieku”.
Ilustracja: Lidia Ciołkosz przemawia na spotkaniu w Radiu Wolna Europa, 30 maja 1988 r., Narodowe Archiwum Cyfrowie, CC-BY-NC WYSTAWA O LIDII CIOŁKOSZ
Ilustracja: Lidia Ciołkosz przemawia na spotkaniu w Radiu Wolna Europa, 30 maja 1988 r., Narodowe Archiwum Cyfrowie, CC-BY-NC WYSTAWA O LIDII CIOŁKOSZ