czas czytania:
Urodził się kardynał August Hlond
Kardynał August Hlond urodził się 5 lipca 1881 r. we wsi Brzęczkowice koło Mysłowic. Był jednym z dwanaściorga dzieci dróżnika kolejowego. Jako uczeń szkoły salezjańskiej w 1893 r. został wysłany na dalszą naukę do Turynu.
W roku 1896 wstąpił do salezjanów (podobnie jak trzej jego bracia), rok później złożył śluby zakonne. Studiował filozofię na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim, w 1900 r. zakończył studia doktoratem. W czasie studiów redagował miesięcznik „Wiadomości Salezjańskie”. Następnie wrócił do Polski. Był nauczycielem w salezjańskim domu w Oświęcimiu. Święcenia kapłańskie przyjął w 1905 r. po studiach teologicznych. Studiował też literaturę polską. Kierował placówkami salezjańskimi w Przemyślu (1907–1909) i Wiedniu (1909–1919), gdzie opiekował się także tamtejszą Polonią. Od 1919 r. kierował salezjańską prowincją, obejmującą południowe Niemcy, Austrię i Węgry.
W 1922 r. został mianowany administratorem apostolskim w Katowicach, w przyznanej Polsce części Górnego Śląska. W 1924 r. załoył istniejący do dziś tygodnik diecezjalny „Gość Niedzielny”. Był pierwszym biskupem utworzonej w 1925 r. diecezji katowickiej.
Już w następnym roku został mianowany arcybiskupem gnieźnieńskim i poznańskim, z czym wiązał się tytuł prymasa Polski. W roku 1927 został kardynałem. Organizował działającą w Polsce od roku 1930 Akcję Katolicką. W 1927 r. zorganizował w Poznaniu międzynarodowy kongres misyjny. W 1933 r. utworzył Radę Społeczną przy Prymasie Polski, założył Katolicką Szkołę Społeczną. Pisał ważne listy pasterskie, opiekował się Polonią. W 1932 r. utworzył Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii Zagranicznej.
Po wybuchu wojny opuścił Polskę i udał się do Watykanu. Tam działał na rzecz kraju i Kościoła w Polsce, m.in. wygłaszając przemówienia w Radiu Watykańskim. Opublikował memoriał „Sytuacja religijna w archidiecezjach gnieźnieńskiej i poznańskiej”.
W 1940 r., tuż przed wybuchem wojny włosko-francuskiej, musiał opuścić Rzym. Do roku 1943 przebywał w Lourdes. Pomagał uchodźcom wojennym, wysyłał kapelanów do obozów jenieckich, informował o prześladowaniach Kościoła w okupowanej Polsce. Rząd Vichy zmusił go do przeniesienia się do opactwa w Hautecombe w Sabaudii. Tam w 1944 r. został aresztowany przez gestapo i internowany w Paryżu, gdzie nakłaniano go do działań antysowieckich we współpracy z Niemcami, których stanowczo odmówił. Potem więziono go w klasztorach w Bar-le-Duc i Wiedenbrück w Westfalii.
Po wyzwoleniu przez Amerykanów, jeszcze w 1945 r. wrócił do Poznania, mimo że rząd na uchodźstwie pragnął, by patronował emigracji. Od 1946 r. był arcybiskupem warszawsko-gnieźnieńskim. Powołał Radę Prymasowską, która zajęła się odbudową stołecznych kościołów. W 1946 r. na Jasnej Górze w obecności pół miliona wiernych poświęcił naród polski Niepokalanemu Sercu Maryi. Zorganizował tymczasową administrację kościelną na Ziemiach Zachodnich.
Zmarł 22 października 1948 r. w Warszawie. Został pochowany w archikatedrze św. Jana, a jego serce spoczęło w katedrze gnieźnieńskiej.
Od 1992 r. toczy się proces beatyfikacyjny kard. Hlonda. Faza diecezjalna zakończyła się w Warszawie w roku 1996.
Ilustracja: Reprodukcja litograficzna (Księgarnia Świętego Wojciecha, Poznań) portretu kardynała Augusta Hlonda, wykonanego przez Efrema Marię z Kcyni (Stanisława Klawittera), ok. roku 1935, Wikimedia commons, domena publiczna
W 1922 r. został mianowany administratorem apostolskim w Katowicach, w przyznanej Polsce części Górnego Śląska. W 1924 r. załoył istniejący do dziś tygodnik diecezjalny „Gość Niedzielny”. Był pierwszym biskupem utworzonej w 1925 r. diecezji katowickiej.
Już w następnym roku został mianowany arcybiskupem gnieźnieńskim i poznańskim, z czym wiązał się tytuł prymasa Polski. W roku 1927 został kardynałem. Organizował działającą w Polsce od roku 1930 Akcję Katolicką. W 1927 r. zorganizował w Poznaniu międzynarodowy kongres misyjny. W 1933 r. utworzył Radę Społeczną przy Prymasie Polski, założył Katolicką Szkołę Społeczną. Pisał ważne listy pasterskie, opiekował się Polonią. W 1932 r. utworzył Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii Zagranicznej.
Po wybuchu wojny opuścił Polskę i udał się do Watykanu. Tam działał na rzecz kraju i Kościoła w Polsce, m.in. wygłaszając przemówienia w Radiu Watykańskim. Opublikował memoriał „Sytuacja religijna w archidiecezjach gnieźnieńskiej i poznańskiej”.
W 1940 r., tuż przed wybuchem wojny włosko-francuskiej, musiał opuścić Rzym. Do roku 1943 przebywał w Lourdes. Pomagał uchodźcom wojennym, wysyłał kapelanów do obozów jenieckich, informował o prześladowaniach Kościoła w okupowanej Polsce. Rząd Vichy zmusił go do przeniesienia się do opactwa w Hautecombe w Sabaudii. Tam w 1944 r. został aresztowany przez gestapo i internowany w Paryżu, gdzie nakłaniano go do działań antysowieckich we współpracy z Niemcami, których stanowczo odmówił. Potem więziono go w klasztorach w Bar-le-Duc i Wiedenbrück w Westfalii.
Po wyzwoleniu przez Amerykanów, jeszcze w 1945 r. wrócił do Poznania, mimo że rząd na uchodźstwie pragnął, by patronował emigracji. Od 1946 r. był arcybiskupem warszawsko-gnieźnieńskim. Powołał Radę Prymasowską, która zajęła się odbudową stołecznych kościołów. W 1946 r. na Jasnej Górze w obecności pół miliona wiernych poświęcił naród polski Niepokalanemu Sercu Maryi. Zorganizował tymczasową administrację kościelną na Ziemiach Zachodnich.
Zmarł 22 października 1948 r. w Warszawie. Został pochowany w archikatedrze św. Jana, a jego serce spoczęło w katedrze gnieźnieńskiej.
Od 1992 r. toczy się proces beatyfikacyjny kard. Hlonda. Faza diecezjalna zakończyła się w Warszawie w roku 1996.
T.W.
Ilustracja: Reprodukcja litograficzna (Księgarnia Świętego Wojciecha, Poznań) portretu kardynała Augusta Hlonda, wykonanego przez Efrema Marię z Kcyni (Stanisława Klawittera), ok. roku 1935, Wikimedia commons, domena publiczna