czas czytania:
Urodził się
Józef M. Bocheński OP
Józef Franciszek Emanuel Innocenty Maria Bocheński herbu Rawicz przyszedł na świat 30 sierpnia 1902 r. w Czuszowie, w majątku swoich rodziców Adolfa i Marii z hr. Dunin-Borkowskich. Pochodził z jednej z najbogatszych rodzin ziemi świętokrzyskiej o znakomitych arystokratycznych koligacjach.
Wczesne dzieciństwo spędził na Kresach. Po maturze we Lwowie w 1920 r. zaciągnął się do wojska i wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Jeszcze w tym samym roku został przyjęty na Uniwersytet Jana Kazimierza, ale po dwóch latach przeniósł się do Poznania. Związał się wówczas z myślicielami monarchistycznymi – tak jak jego młodszy brat Adolf. Mimo że otwarcie przyznawał się do agnostycyzmu, pod wpływem przewrotu majowego uznał, że Kościół katolicki jest jedyną instytucją zdolną uczynić coś dobrego dla współczesnego społeczeństwa – dlatego też wstąpił do poznańskiego seminarium, m.in. za namową ojca Jacka Woronieckiego. Rok później został nowicjuszem zakonu dominikanów. Kontynuował edukację we Fryburgu i w Rzymie, gdzie studiował filozofię i teologię. Będąc wcześniej kantystą, stał się wówczas tomistą, a przede wszystkim człowiekiem wierzącym. Od 1934 r. nauczał logiki w kolegium Angelicum w Rzymie. W 1938 r. napisał pracę habilitacyjną na Uniwersytecie Jagiellońskim.
W kampanii wrześniowej był kapelanem jednego z pułków grupy operacyjnej „Polesie”, uczestniczył też w bitwie pod Kockiem. Później był m.in. pod Monte Cassino w 1944 r. Po II wojnie światowej osiadł we Fryburgu, gdzie wykładał filozofię na tamtejszym uniwersytecie. Został również kierownikiem założonego przez siebie Instytutu Europy Wschodniej oraz redaktorem serii wydawniczej „Sovietica”. Był uznawany za wybitnego logika i sowietologa. Zapraszały go znakomite uczelnie na całym świecie. Spotykał się też ze znaczną krytyką, chociażby ze strony tych, którzy widzieli duży dysonans między nauką Kościoła a logiką – Bocheński celnie odpierał podobne zarzuty. Od 1964 r. przez dwa lata pełnił funkcję rektora Uniwersytetu Fryburskiego. Przez ten czas ani razu nie odwiedził Polski – po raz pierwszy od 1939 r. przybył do ojczyzny dopiero w 1987 r. Uzyskał doktorat honoris causa UJ i ATK w Warszawie. Zmarł we Fryburgu 8 lutego 1995 r.
Ilustracja: Józef Bocheński w 1987 r., domena publiczna
W kampanii wrześniowej był kapelanem jednego z pułków grupy operacyjnej „Polesie”, uczestniczył też w bitwie pod Kockiem. Później był m.in. pod Monte Cassino w 1944 r. Po II wojnie światowej osiadł we Fryburgu, gdzie wykładał filozofię na tamtejszym uniwersytecie. Został również kierownikiem założonego przez siebie Instytutu Europy Wschodniej oraz redaktorem serii wydawniczej „Sovietica”. Był uznawany za wybitnego logika i sowietologa. Zapraszały go znakomite uczelnie na całym świecie. Spotykał się też ze znaczną krytyką, chociażby ze strony tych, którzy widzieli duży dysonans między nauką Kościoła a logiką – Bocheński celnie odpierał podobne zarzuty. Od 1964 r. przez dwa lata pełnił funkcję rektora Uniwersytetu Fryburskiego. Przez ten czas ani razu nie odwiedził Polski – po raz pierwszy od 1939 r. przybył do ojczyzny dopiero w 1987 r. Uzyskał doktorat honoris causa UJ i ATK w Warszawie. Zmarł we Fryburgu 8 lutego 1995 r.
M.G.-K.
Ilustracja: Józef Bocheński w 1987 r., domena publiczna