Urodził się
Jan Matejko

Jan Matejko był przedstawicielem polskiego malarstwa historycznego XIX w. W latach 1852–1858 studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (u Wojciecha Kornelego Stattlera i Władysława Łuszczkiewicza), a w okresie 1859–1860 w Monachium i Wiedniu. Od 1873 r. był dyrektorem Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie. Jego uczniami byli m.in. Maurycy Gottlieb, Jacek Malczewski, Józef Mehoffer i Stanisław Wyspiański.

Początkowo zajmował się malarstwem religijnym, od połowy lat pięćdziesiątych tworzył głównie obrazy inspirowane dziejami ojczystymi. Pracę nad nimi poprzedzał wnikliwymi studiami historycznymi i nad zabytkami polskimi. Dzieła Matejki, przesycone głębokim patriotyzmem, odegrały dużą rolę w umacnianiu świadomości narodowej. Większość z nich to ogromnych rozmiarów kompozycje o wielkiej sile wyrazu, które cechuje połączenie realistycznej obserwacji i dokumentalnej ścisłości. Warto wśród nich wymienić m.in.: „Stańczyka w czasie balu na dworze królowej Bony wobec straconego Smoleńska” (1862), „Kazanie Skargi” (1864), „Batorego pod Pskowem” (1872) czy „Bitwę pod Grunwaldem” (1878). Matejko zajmował się także malarstwem monumentalnym, wykonał polichromie w kościele Mariackim w Krakowie (1889–1891). Dużą popularność zyskał jego cykl rysunków „Poczet królów i książąt polskich” (1890).

Do końca życia cieszył się wielką sławą zarówno w Polsce, jak na świecie, do czego przyczyniły się liczne nagrody, m.in. na wystawach w Paryżu.

Pochowany został na środku alei zasłużonych na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Ilustracja: Autoportret Jana Matejki z 1892 r., Muzeum Narodowe w Warszawie

Newsletter