czas czytania:
Urodził się Feliks Dzierżyński
Uznawany za symbol terroru bolszewickiego i twórcę komunistycznego aparatu represji, Feliks Dzierżyński przyszedł na świat w niezamożnej polskiej rodzinie szlacheckiej. Straciwszy w wieku pięciu lat ojca, był wychowywany w atmosferze wysokiej kultury przez wszechstronnie wykształconą matkę, córkę petersburskiego profesora. Do gimnazjum chodził w Wilnie.
Jeszcze w trakcie nauki zaangażował się w działalność polityczną w ramach Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy. Nie uzyskał matury. W latach 1897–1917 był wielokrotnie aresztowany, więziony i dwukrotnie zsyłany na Syberię za działalność socjalistyczną. Wraz z początkiem rewolucji październikowej rozpoczął tworzenie Nadzwyczajnej Komisji do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem (CzeKa), odpowiedzialnej za masowe zbrodnie. Po likwidacji CzeKa Dzierżyński objął kierownictwo nad powołanym zamiast niej OGPU – Zjednoczonym Państwowym Zarządem Politycznym. Po śmierci w 1926 r. stał się patronem radzieckich służb specjalnych. Jego imię nosił plac Łubiański w Moskwie, w Warszawie zaś – plac Bankowy.
Ilustracja: Feliks Dzierżyński w 1912 r., Wikimedia commons, CC BY-SA
ŁK
Ilustracja: Feliks Dzierżyński w 1912 r., Wikimedia commons, CC BY-SA