czas czytania:
Uroczyste otwarcie Biblioteki Raczyńskich
w Poznaniu
Uroczystość otwarcia biblioteki Raczyńskich odbyła się w gmachu przy obecnym placu Wolności 19 w Poznaniu. Biblioteka została zbudowana w latach 1822–1828 z funduszy hrabiego Edwarda Raczyńskiego i była pierwszą publiczną biblioteką w zaborze pruskim. Początkowo księgozbiór liczył ok. 13 tys. pozycji, podarowanych przez fundatora i jego żonę. Hrabia przez wiele lat gromadził książki i skupował je ze skasowanych klasztorów. Biblioteka otrzymała statut, który określał zasady gromadzenia księgozbioru i korzystania z niego. W 1830 r. książnica uzyskała prawo do otrzymywania egzemplarza obowiązkowego z terenu Wielkiego Księstwa Poznańskiego.
Biblioteką z początku kierował hrabia Raczyński, a po jego śmierci jego syn Roger. W tym czasie biblioteka miała trzech dyrektorów: Józefa Łukaszewicza, Antoniego Poplińskiego i Maksymiliana Edwarda Sosnowskiego. Finansowana była z dochodów z dóbr pleszewskich Raczyńskiego oraz z wynajmu pomieszczeń. W 1864 r. nadzorujące bibliotekę Kuratorium zmieniło statut tak, aby umożliwić mianowanie na stanowisko dyrektora osoby narodowości niemieckiej. Władze pruskie chciały bibliotekę zgermanizować. Jednakże biblioteka przez cały okres zaborów nie poddawała się naciskom władz niemieckich i dzięki polskiemu personelowi była ośrodkiem krzewienia polskości na ziemiach zaboru pruskiego.
W 1924 r. stała się własnością miasta Poznania, które ją w całości finansowało. Dyrektorem był wówczas Antoni Bederski, a od roku 1929 (do 1939) – Andrzej Wojtkowski.
W okresie II wojny światowej księgozbiór biblioteki dostępny był tylko dla Niemców. W 1945 r. jej budynek został zniszczony, a książki spłonęły. Ocalały tylko zbiory specjalne, wywiezione w 1943 r. do majątku Józefa Raczyńskiego w Obrzycku.
Po wojnie biblioteka została otwarta przy ul. Święty Marcin 65 (wtedy Armii Czerwonej), a w 1956 r. zasoby biblioteczne przeniesiono do odbudowanego gmachu przy placu Wolności. W 1968 r. Biblioteka Raczyńskich otrzymała status biblioteki naukowej.
Ilustracja: Biblioteka Raczyńskich w przewodniku po Poznaniu z lat trzydziestych XX w., Polona, CC-BY-NC
W 1924 r. stała się własnością miasta Poznania, które ją w całości finansowało. Dyrektorem był wówczas Antoni Bederski, a od roku 1929 (do 1939) – Andrzej Wojtkowski.
W okresie II wojny światowej księgozbiór biblioteki dostępny był tylko dla Niemców. W 1945 r. jej budynek został zniszczony, a książki spłonęły. Ocalały tylko zbiory specjalne, wywiezione w 1943 r. do majątku Józefa Raczyńskiego w Obrzycku.
Po wojnie biblioteka została otwarta przy ul. Święty Marcin 65 (wtedy Armii Czerwonej), a w 1956 r. zasoby biblioteczne przeniesiono do odbudowanego gmachu przy placu Wolności. W 1968 r. Biblioteka Raczyńskich otrzymała status biblioteki naukowej.
WL
Ilustracja: Biblioteka Raczyńskich w przewodniku po Poznaniu z lat trzydziestych XX w., Polona, CC-BY-NC