czas czytania:
Ukazał się pierwszy numer czasopisma socjalistycznego „Robotnik”
Powstanie tej gazety było najważniejszym wydarzeniem prasowym polskiego ruchu socjalistycznego. Było to nielegalne pismo wydawane w zaborze rosyjskim od 12 lipca 1894 r. w Warszawie. Miało objętość 10 stron, format 22 cm na 14 cm.
Decyzję o jego wydaniu podjęto w uchwale już w lutym 1894 r., podczas II Zjazdu Polskiej Partii Socjalistycznej. Czasopismo miało służyć jako platforma agitacyjno-informacyjna. W latach 1894–1896 połowę nakładu rozrzucano potajemnie w osiedlach robotniczych i zakładach pracy.
Decyzję o jego wydaniu podjęto w uchwale już w lutym 1894 r., podczas II Zjazdu Polskiej Partii Socjalistycznej. Czasopismo miało służyć jako platforma agitacyjno-informacyjna. W latach 1894–1896 połowę nakładu rozrzucano potajemnie w osiedlach robotniczych i zakładach pracy.
„Robotnik” był drukowany na maszynie drukarskiej, przemyconej z Londynu przez Stanisława Wojciechowskiego (ps. „Adam”). Wojciechowski składał też pismo jako zecer. Po jego wyjeździe do Londynu w 1899 r. Józef Piłsudski i drukarz Stanisław Rożnowski zdecydowali o przeniesieniu druku „Robotnika” do konspiracyjnego lokalu w Łodzi przy ul. Wschodniej 19 m 4.
Pierwszy numer wyszedł w nakładzie 1200 egzemplarzy, których odbicie zajęło prawie dwa tygodnie. Numery 20-31 „Robotnika” drukowano w nakładzie 1300 egzemplarzy, natomiast od numeru 32 – było to już 1600 egzemplarzy. Początkowo czasopismo ukazywało się kilka razy w roku, jednak od stycznia 1906 r. wychodziło aż dwa lub trzy razy w tygodniu. Do końca listopada 1906 r. ukazało się 130 numerów.
Na rozwój wydawnictwa wpłynęła zmiana w redagowaniu i rozpowszechnianiu gazety – zrezygnowano z rozdawnictwa i wprowadzono sprzedaż. Pismo zaczęło trafiać do odbiorców niezwiązanych z działalnością PPS, a „Robotnik” stał się „gazetą rewolucyjną”. Na przestrzeni 45 lat, od 1894 do 1939 r., „Robotnik” znacznie się zmienił. Przez ćwierć wieku jako pismo podziemne, a następne 21 lat jawnie – jako centralny dziennik demokratycznej partii lewicowej, którą była PPS działająca w niepodległym państwie.
Ilustracja: Winieta gazety „Robotnik” („Robotnik. Centralny organ PPS”, 28 października 1931 r.) Wikipedia, domena publiczna
Pierwszy numer wyszedł w nakładzie 1200 egzemplarzy, których odbicie zajęło prawie dwa tygodnie. Numery 20-31 „Robotnika” drukowano w nakładzie 1300 egzemplarzy, natomiast od numeru 32 – było to już 1600 egzemplarzy. Początkowo czasopismo ukazywało się kilka razy w roku, jednak od stycznia 1906 r. wychodziło aż dwa lub trzy razy w tygodniu. Do końca listopada 1906 r. ukazało się 130 numerów.
Na rozwój wydawnictwa wpłynęła zmiana w redagowaniu i rozpowszechnianiu gazety – zrezygnowano z rozdawnictwa i wprowadzono sprzedaż. Pismo zaczęło trafiać do odbiorców niezwiązanych z działalnością PPS, a „Robotnik” stał się „gazetą rewolucyjną”. Na przestrzeni 45 lat, od 1894 do 1939 r., „Robotnik” znacznie się zmienił. Przez ćwierć wieku jako pismo podziemne, a następne 21 lat jawnie – jako centralny dziennik demokratycznej partii lewicowej, którą była PPS działająca w niepodległym państwie.
Ilustracja: Winieta gazety „Robotnik” („Robotnik. Centralny organ PPS”, 28 października 1931 r.) Wikipedia, domena publiczna