czas czytania:
Uchwalenie przez Sejm Wielki prawa
o miastach
Sejm Wielki, zwany Czteroletnim, obradował od 6 października 1788 r. do 29 maja 1792 w Warszawie. Był to pierwszy za panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego sejm związany konfederacją, na którym nie obowiązywało liberum veto, a decyzje podejmowano większością głosów. Jednym z najważniejszych osiągnięć sejmu – oprócz uchwalenia w 1791 r. Konstytucji 3 maja – było ustanowienie prawa o miastach.
Mieszczanie rezydujący w miastach królewskich nie tylko otrzymali prawo nietykalności osobistej, dostęp do urzędów, prawo nabywania ziemi i powoływania samorządów, ale również zagwarantowano im udział w sejmach. Szlachta mogła odtąd zajmować się handlem i rzemiosłem oraz sprawować urzędy miejskie. Na kształt reformy niewątpliwy wpływ miała tzw. czarna procesja z 1789 r. – manifestacja przedstawicieli 141 miast, podczas której ubrani na czarno mieszczanie zanieśli królowi memoriał zawierający ich postulaty. Uchwalona ustawa nie obejmowała miast prywatnych.
Ilustracja: Mieszczanie na przechadzce w strojach z ostatnich lat XVIII w. na rysunku Aleksandra Orłowskiego z ok. 1800 r., Polona, CC-BY-NC
Ilustracja: Mieszczanie na przechadzce w strojach z ostatnich lat XVIII w. na rysunku Aleksandra Orłowskiego z ok. 1800 r., Polona, CC-BY-NC