czas czytania:
Uchwała Sejmu Czteroletniego
o wzniesieniu Świątyni Opatrzności Bożej
5 maja 1791 r., dwa dni po uchwaleniu Konstytucji, Sejm Czteroletni podjął uchwałę o wzniesieniu Świątyni Opatrzności Bożej jako wotum za uchwalenie ustawy zasadniczej. Świątynia miała stanąć na terenie ówczesnej Kalwarii Ujazdowskiej, w dobrach królewskich, nieopodal Łazienek – dziś jest to teren Ogrodu Botanicznego UW. Spośród zgłoszonych na konkurs projektów król Stanisław August wybrał plan królewskiego architekta Jakuba Kubickiego.
Kamień węgielny uroczyście wmurowano w pierwszą rocznicę uchwalenia Konstytucji, 3 maja 1792 r. Kontynuację budowy uniemożliwiło wkroczenie wojsk rosyjskich i trzeci rozbiór Polski. Z wybudowanych fragmentów stworzono istniejącą do dziś kaplicę.
Po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. powrócono do idei budowy świątyni. W 1921 r. Sejm Ustawodawczy uchwalił stosowną ustawę. Nagrodzone w konkursie prace kard. Kakowski uznał za nienadające się dla świątyni katolickiej. W kolejnym konkursie zwyciężył monumentalny projekt Bohdana Pniewskiego – czołowego twórcy reprezentacyjnych budynków publicznych II RP. Tym razem świątynia miała zostać zbudowana na Polu Mokotowskim. Po śmierci marszałka Piłsudskiego postanowiono, że stanie się częścią zaplanowanej z ogromnym rozmachem reprezentacyjnej dzielnicy jego imienia.
Plany budowy świątyni, jak i całej dzielnicy, zniweczył wybuch II wojny światowej. Po wojnie powrót do realizacji idei Sejmu Czteroletniego w warunkach władzy komunistycznej był niemożliwy.
Dopiero po odzyskaniu niepodległości możliwe stało się podjęcie budowy świątyni. Z taką ideą wystąpił w 1989 r. prymas Józef Glemp. W 1998 r. obie izby parlamentu odnowiły zobowiązanie sprzed ponad dwustu lat.
Tym razem jako miejsce budowy wybrano Pola Wilanowskie. W pierwszym konkursie zwyciężył awangardowy projekt pracowni JEMS Architekci. Do jego realizacji nie doszło. W powtórzonym konkursie zwyciężył bardziej zachowawczy projekt Wojciecha i Lecha Szymborskich, który wybrano do realizacji. Kamień węgielny poświęcił 13 czerwca 1999 r. Jan Paweł II. Budowę podjęto w 2002 r. jako wotum nie tylko za uchwalenie Konstytucji 3 maja, ale także za odzyskanie niepodległości oraz pontyfikat Jana Pawła II.
Kompleks Centrum Opatrzności Bożej tworzą – prócz samej świątyni – także Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego oraz Panteon Wielkich Polaków. Główna część świątyni jest w końcowej fazie budowy.
Po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. powrócono do idei budowy świątyni. W 1921 r. Sejm Ustawodawczy uchwalił stosowną ustawę. Nagrodzone w konkursie prace kard. Kakowski uznał za nienadające się dla świątyni katolickiej. W kolejnym konkursie zwyciężył monumentalny projekt Bohdana Pniewskiego – czołowego twórcy reprezentacyjnych budynków publicznych II RP. Tym razem świątynia miała zostać zbudowana na Polu Mokotowskim. Po śmierci marszałka Piłsudskiego postanowiono, że stanie się częścią zaplanowanej z ogromnym rozmachem reprezentacyjnej dzielnicy jego imienia.
Plany budowy świątyni, jak i całej dzielnicy, zniweczył wybuch II wojny światowej. Po wojnie powrót do realizacji idei Sejmu Czteroletniego w warunkach władzy komunistycznej był niemożliwy.
Dopiero po odzyskaniu niepodległości możliwe stało się podjęcie budowy świątyni. Z taką ideą wystąpił w 1989 r. prymas Józef Glemp. W 1998 r. obie izby parlamentu odnowiły zobowiązanie sprzed ponad dwustu lat.
Tym razem jako miejsce budowy wybrano Pola Wilanowskie. W pierwszym konkursie zwyciężył awangardowy projekt pracowni JEMS Architekci. Do jego realizacji nie doszło. W powtórzonym konkursie zwyciężył bardziej zachowawczy projekt Wojciecha i Lecha Szymborskich, który wybrano do realizacji. Kamień węgielny poświęcił 13 czerwca 1999 r. Jan Paweł II. Budowę podjęto w 2002 r. jako wotum nie tylko za uchwalenie Konstytucji 3 maja, ale także za odzyskanie niepodległości oraz pontyfikat Jana Pawła II.
Kompleks Centrum Opatrzności Bożej tworzą – prócz samej świątyni – także Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego oraz Panteon Wielkich Polaków. Główna część świątyni jest w końcowej fazie budowy.
T.W.
Ilustracja: Świątynia Opatrzności Bożej (Bohdan Pniewski, 1938), Wikipedia, domena publiczna