czas czytania:
Stworzenie Grobu Nieznanego Żołnierza
w Warszawie
Na pomysł upamiętnienia poległych za ojczyznę bezimiennych bohaterów wpadł Francuz Fryderyk Simon. 11 listopada 1920 r. szczątki żołnierzy walczących w I wojnie światowej spoczęły pod Łukiem Triumfalnym w Paryżu. Podobna uroczystość odbyła się tego samego dnia w Londynie. Wkrótce w ślady Francuzów i Anglików poszły inne kraje. W odrodzonej Polsce, m.in. ze względu na walki z bolszewikami, bezimienni bohaterowie musieli czekać dłużej na upamiętnienie. Sprawa nabrała tempa 2 grudnia 1924 r., gdy u stóp pomnika księcia Józefa Poniatowskiego na placu Saskim ktoś położył w nocy tablicę z napisem „Nieznanemu żołnierzowi poległemu za ojczyznę”. Wkrótce w tym miejscu pojawił się płonący znicz.
Po tym wydarzeniu zawiązał się komitet dążący do upamiętnienia bohaterów. O patronat poproszono prezydenta Stanisława Wojciechowskiego. Komitet zwrócił się o pomoc do władz. 24 stycznia 1925 r. Rada Ministrów przychyliła się do tej inicjatywy. Na lokalizację mauzoleum wyznaczono arkady Pałacu Saskiego – wówczas siedziby Sztabu Generalnego oraz innych instytucji wojskowych.
2 listopada 1925 r. odbyła się wielka uroczystość złożenia prochów w Grobie Nieznanego Żołnierza. Pole bitwy, z którego ekshumowano zwłoki, wskazano drogą losowania spośród piętnastu zaproponowanych przez władze wojskowe. Ostatecznie pod koniec października przeniesiono zwłoki niezidentyfikowanego żołnierza z Cmentarza Obrońców Lwowa. Obok trumny umieszczono urny z ziemią z innych pobojowisk oraz zapalono wieczny znicz.
W czasie powstania warszawskiego Pałac Saski został zburzony przez Niemców, a jedyną jego częścią, która ocalała, był Grób z fragmentem kolumnady. Po wojnie ponownie zapalono znicz oraz umieszczono urny z ziemią z 24 pól bitewnych.
Ilustracja: Grób Nieznanego Żołnierza w arkadach Pałacu Saskiego przed 1939 r., Polona, CC-BY-NC
2 listopada 1925 r. odbyła się wielka uroczystość złożenia prochów w Grobie Nieznanego Żołnierza. Pole bitwy, z którego ekshumowano zwłoki, wskazano drogą losowania spośród piętnastu zaproponowanych przez władze wojskowe. Ostatecznie pod koniec października przeniesiono zwłoki niezidentyfikowanego żołnierza z Cmentarza Obrońców Lwowa. Obok trumny umieszczono urny z ziemią z innych pobojowisk oraz zapalono wieczny znicz.
W czasie powstania warszawskiego Pałac Saski został zburzony przez Niemców, a jedyną jego częścią, która ocalała, był Grób z fragmentem kolumnady. Po wojnie ponownie zapalono znicz oraz umieszczono urny z ziemią z 24 pól bitewnych.
AU, PB
Ilustracja: Grób Nieznanego Żołnierza w arkadach Pałacu Saskiego przed 1939 r., Polona, CC-BY-NC