czas czytania:
Śmierć Władysława Jagiełły
Wiosną 1434 roku podróżujący przez Ruś Czerwoną liczący ponad 80 lat król Polski i najwyższy książę Litwy Władysław Jagiełło przybył do wsi Medyka.
Pisał o tym Jan Długosz:
„W pogodnym i łagodnym okresie wiosny, wbrew naturze zaczął gnębić ziemię ostry mróz, jakby druga zima […]. A król Władysław, nie bojąc się bynajmniej ostrego mrozu ani się przed nim nie chroniąc, w sobotę, po uroczystości świętego Wojciecha (30 kwietnia), wskutek jakiegoś przyzwyczajenia […] udał się do lasów, by nasycić uszy słodkim, pełnym czaru dźwiękiem, by słuchać śpiewu słowika. Spędziwszy większą część nocy na tym słuchaniu, zaziębił się i doznał choroby…”.
Król dotarł już chory do Gródka, gdzie po kilku tygodniach agonii zmarł o godzinie trzeciej w nocy 1 czerwca 1434 roku, podobno odesłał biskupowi krakowskiemu pierścień zaręczynowy, ofiarowany mu niemal pół wieku wcześniej przez królową Jadwigę Andegaweńską. Spoczął na Wawelu niemal u jej boku.
Osoba Władysława Jagiełły kojarzy się przeciętnemu Polakowi z takimi wydarzeniami, jak chrystianizacja Litwy i jej unia z Polską, wznowienie – dzięki funduszom Jadwigi – działalności Akademii Krakowskiej, na pamiątkę tego faktu noszącej dzisiaj nazwę Uniwersytetu Jagiellońskiego, pokonanie krzyżaków pod Grunwaldem, wszytko to oznaczające początek złotej ery Jagiellonów.
Jagiełło był jednym z najwybitniejszych polskich monarchów. Jego główną zasługą było jednak nie tyle powstanie zjednoczonej odtąd na stulecia monarchii polsko-litewskiej, będące wypadkową korzystnej koniunktury, ile jej przetrwanie, i to mimo wszelkich trudności i zawirowań politycznych.
Nie miał szczęścia do swojego kronikarza. Niemal współczesny jego czasom Jan Długosz nie szczędzi mu złośliwości i niesprawiedliwych opinii, które po wiekach muszą korygować pokolenia badaczy, wydobywając z przekazów, dokumentów oraz wprost z ziemi prawdę o jego czasach, niepozbawionych również ciemnych stron, związanych między innymi z kryzysem autorytetu królewskiego w ostatnich latach jego panowania.
Za puentę jego panowania w oczach jemu współczesnych może posłużyć fragment epitafium nagrobnego, autorstwa Grzegorza z Sanoka:
Osoba Władysława Jagiełły kojarzy się przeciętnemu Polakowi z takimi wydarzeniami, jak chrystianizacja Litwy i jej unia z Polską, wznowienie – dzięki funduszom Jadwigi – działalności Akademii Krakowskiej, na pamiątkę tego faktu noszącej dzisiaj nazwę Uniwersytetu Jagiellońskiego, pokonanie krzyżaków pod Grunwaldem, wszytko to oznaczające początek złotej ery Jagiellonów.
Jagiełło był jednym z najwybitniejszych polskich monarchów. Jego główną zasługą było jednak nie tyle powstanie zjednoczonej odtąd na stulecia monarchii polsko-litewskiej, będące wypadkową korzystnej koniunktury, ile jej przetrwanie, i to mimo wszelkich trudności i zawirowań politycznych.
Nie miał szczęścia do swojego kronikarza. Niemal współczesny jego czasom Jan Długosz nie szczędzi mu złośliwości i niesprawiedliwych opinii, które po wiekach muszą korygować pokolenia badaczy, wydobywając z przekazów, dokumentów oraz wprost z ziemi prawdę o jego czasach, niepozbawionych również ciemnych stron, związanych między innymi z kryzysem autorytetu królewskiego w ostatnich latach jego panowania.
Za puentę jego panowania w oczach jemu współczesnych może posłużyć fragment epitafium nagrobnego, autorstwa Grzegorza z Sanoka:
„Co ja o Tobie mogę, Najjaśniejszy Władco, powiedzieć, Gdy mi sława Twej chwały już schodzi do grobu? Jak wielka ona jednak, gdy do moich uszu, Co szeroko otwarte, przerzucić się daje. Prawda o Twoim rodzie wsze me czasy przetrwa”. (przekład Julii Mrukówny, z drobnymi zmianami)
A.F.
Ilustracja: Król Władysław II Jagiełło, fragment tryptyku Matki Boskiej Bolesnej z Katedry Wawelskiej, Wikimedia commons, domena publiczna