czas czytania:
Powstanie Żyrardowa
W 1817 r. Francuz Filip de Girard skonstruował prototyp maszyny do przędzenia lnu. Sytuacja wewnętrzna Francji krótko po upadku Bonapartego nie była jednak dla niego korzystna – sprzedał patent w Anglii, a założona przez niego firma zbankrutowała. W 1825 r. został zatrudniony przez rząd Królestwa Polskiego jako ekspert – jego zadaniem było udzielanie pomocy przy rozwoju przemysłu włókienniczego.
Pod koniec czerwca 1829 r. założono spółkę pod nazwą „Karol Scholtz i Spółka”. W jej skład – poza radcą handlowym Banku Polskiego Karolem Scholtzem – wchodzili: wiceprezes Banku Józef Lubowidzki oraz znani już wtedy z przedsiębiorczości oraz aktywności gospodarczej, filantropijnej i patriotycznej bracia Tomasz, Jan i Henryk Łubieńscy. Głównym celem spółki i powodem jej założenia miał być rozwój mechanicznego przędzenia lnu na nowych maszynach de Girarda. Wynalazca został dyrektorem technicznym fabryki w Marymoncie, gdzie uruchomiono eksperymentalną linię produkcyjną. Główne fabryki miały zostać zbudowane na terenie wsi Ruda Guzowska, a nazwa osady miała ulec zmianie na Żyrardów – ku czci Francuza.
Zrealizowanie tych zamiarów uległo opóźnieniu ze względu na wybuch Powstania Listopadowego. Fabryka w Marymoncie została zamieniona w fabrykę broni. Sam de Girard wziął udział w walkach. Po upadku powstania spółka wznowiła swą działalność. Produkcja w byłej Rudzie Guzowskiej ruszyła 24 lipca 1833 r. Za datę powstania Żyrardowa uważa się jednak 9 sierpnia 1830 r. – dzień, w którym spisano formalny akt powstania spółki Karola Scholtza.
Ilustracja: Panorama Żyrardowa z 1899 r. wykonana na zamówienie właścicieli fabryk w celu uświetnienia stoiska żyrardowskiego na Wystawie Światowej w Paryżu w roku 1900, Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie, domena publiczna
Zrealizowanie tych zamiarów uległo opóźnieniu ze względu na wybuch Powstania Listopadowego. Fabryka w Marymoncie została zamieniona w fabrykę broni. Sam de Girard wziął udział w walkach. Po upadku powstania spółka wznowiła swą działalność. Produkcja w byłej Rudzie Guzowskiej ruszyła 24 lipca 1833 r. Za datę powstania Żyrardowa uważa się jednak 9 sierpnia 1830 r. – dzień, w którym spisano formalny akt powstania spółki Karola Scholtza.
TPPL
Ilustracja: Panorama Żyrardowa z 1899 r. wykonana na zamówienie właścicieli fabryk w celu uświetnienia stoiska żyrardowskiego na Wystawie Światowej w Paryżu w roku 1900, Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie, domena publiczna