czas czytania:
Poświęcenie Kaplicy Zygmuntowskiej
na Wawelu
Gdy w 1515 roku zmarła królowa Barbara Zapolya, pierwsza małżonka króla Zygmunta Starego, monarcha postanowił wybudować na jej cześć całkiem nową kaplicę grobową. W przeciwieństwie do istniejących już przy katedrze wawelskiej kaplic gotyckich, nowe dzieło reprezentowało nowy styl rodem z Włoch – renesans. Kaplica, wybudowana przy południowym wejściu do katedry, nazwana później Zygmuntowską, miała się stać pierwszym czystym stylowo osiągnięciem architektoniczno-artystycznym w Polsce i, wedle opinii wielu specjalistów, także najwybitniejszym. Niemiecki historyk sztuki August Esserwein nazwał ją już w XIX wieku „perłą renesansu po tej stronie Alp”.
Zygmunt Stary w 1517 roku napisał z Wilna do burgrabiego zamku krakowskiego Jana Bonera: „Był u nas Włoch z modelem kaplicy, którą ma nam wystawić i który bardzo nam się spodobał”. Tym włoskim artystą był przybyły z Florencji Bartolomeo Berecci, przyszły twórca kaplicy. On też miał być głównym architektem; do pomocy zaprosił innych artystów rodem z Włoch, m.in. Bernardinia Zanobiego de Gianotis, Antonia de Fiesole, Giovanniego Marię Padovana. Prace ruszyły już w 1519 roku i trwały przez kilkanaście lat.
8 czerwca 1533 roku dokonano uroczystego poświęcenia kaplicy, choć zmian w jej wnętrzu dokonywano nadal, a same sarkofagi królewskie powstały później.
Niewielka w swych rozmiarach budowla powstała na planie kwadratu, przechodzącym w górnej partii w ośmiobok i została zwieńczona łuskową pozłacaną kopułą, na szczycie której postawiono dodatkowy, mniejszy ośmiobok, tzw. latarnię ze złotym krzyżem.
Wejście do kaplicy znajduje się od strony katedry. Zwracają w niej uwagę kuta brązowa krata, marmurowe nagrobki ostatnich Jagiellonów – Zygmunta Starego, Zygmunta Augusta oraz Anny Jagiellonki – a także bogaty ideowy program rzeźbiarski i renesansowa ornamentyka. Niewielki skrzydłowy ołtarz z malowanymi scenami Męki Pańskiej wykonał norymberski artysta Georg Pencz.
Ilustracja: Kaplica Zygmuntowska, Kraków, Wikipedia, domena publiczna
8 czerwca 1533 roku dokonano uroczystego poświęcenia kaplicy, choć zmian w jej wnętrzu dokonywano nadal, a same sarkofagi królewskie powstały później.
Niewielka w swych rozmiarach budowla powstała na planie kwadratu, przechodzącym w górnej partii w ośmiobok i została zwieńczona łuskową pozłacaną kopułą, na szczycie której postawiono dodatkowy, mniejszy ośmiobok, tzw. latarnię ze złotym krzyżem.
Wejście do kaplicy znajduje się od strony katedry. Zwracają w niej uwagę kuta brązowa krata, marmurowe nagrobki ostatnich Jagiellonów – Zygmunta Starego, Zygmunta Augusta oraz Anny Jagiellonki – a także bogaty ideowy program rzeźbiarski i renesansowa ornamentyka. Niewielki skrzydłowy ołtarz z malowanymi scenami Męki Pańskiej wykonał norymberski artysta Georg Pencz.
A.F.
Ilustracja: Kaplica Zygmuntowska, Kraków, Wikipedia, domena publiczna