czas czytania:
Podpisanie pokoju kłodzkiego
Długie panowanie Bolesława Krzywoustego miało się już ku końcowi. Uregulowawszy sprawy sporne z cesarzem Lotarem III na zjeździe w Merseburgu w roku 1135 oraz ugruntowawszy niezależność oraz stan posiadania polskiej organizacji kościelnej, książę polski zdecydował się na ostateczne zakończenie konfliktu z Czechami o Śląsk, ciągnący się z przerwami pamiętnego najazdu księcia Brzetysława z 1038 roku, zakończonego podbojem Śląska.
Czesko-polska „wojna stuletnia” obfitowała w liczne dramatyczne epizody – wzajemne najazdy, którym zawsze towarzyszyły pustoszenia obszarów przygranicznych, popieranie pretendentów, jak Jaromira Gebharta przez Polaków, czy Zbigniewa przez Czechów, intrygi i oskarżenia przed cesarzem, przerywane bardziej lub mniej trwałymi układami rozejmowymi. Nawet błyskotliwe zwycięstwo Krzywoustego nad Czechami odniesione nad rzeką Trutiną w 1110 roku nie przyniosło wymiernych korzyści, a zawarte w następnym roku zawieszenie broni okazało się wówczas dość nietrwałe.
Bolesław potrzebował porozumienia z czeskim władcą Sobiesławem I także z innego powodu, jako gwarancji nienaruszalności przygotowywanego układu sukcesyjnego, zwanego potoczne „testamentem Krzywoustego” oraz czeskiego poparcia dla syna i przyszłego pierwszego księcia-seniora polskiego – Władysława, zwanego później Wygnańcem.
O samym układzie krótko informuje anonimowy kronikarz czeski, zwany Kanonikiem Wyszehradzkim, pod datą odpowiadającą dniu 30 maja 1037 roku:
Pod względem terytorialnym pokój kłodzki potwierdzał przynależność większej części Śląska do Polski, za wyjątkiem ziemi kłodzkiej i opawskiej, pozostającej w rękach czeskich.
Co ciekawe, po wiekach i licznych zmianach terytorialnych na pograniczu polsko-czeskim, obecny układ granic miedzy dwoma państwami zdaje się odzwierciedlać warunki zawartego wówczas pokoju, może poza samym Kłodzkiem z okolicami, który po ponad tysiącu latach powrócił w 1945 roku do Polski.
Ilustracja: Bolesław Krzywousty, w: Seweryna Duchińska, „Królowie polscy w obrazach i pieśniach”, ilustracje Walery Eljasz-Radzikowski, Poznań 1893, Wikimedia commons, domena publiczna
Bolesław potrzebował porozumienia z czeskim władcą Sobiesławem I także z innego powodu, jako gwarancji nienaruszalności przygotowywanego układu sukcesyjnego, zwanego potoczne „testamentem Krzywoustego” oraz czeskiego poparcia dla syna i przyszłego pierwszego księcia-seniora polskiego – Władysława, zwanego później Wygnańcem.
O samym układzie krótko informuje anonimowy kronikarz czeski, zwany Kanonikiem Wyszehradzkim, pod datą odpowiadającą dniu 30 maja 1037 roku:
„Książę Sobiesław i książę Bolesław spotkali się na Zielone Święta w grodzie Kłodzko, który jest na pograniczu Czech i tam zawarli przymierze pokoju, po czym wrócili do domu. Po świętach zaś syn Bolesława Władysław w grodzie Niemcza podniósł z chrzcielnicy nowo narodzonego syna księcia Sobiesława i dał mu imię Wacław”. (przekład: Maria Wojciechowska)
Pod względem terytorialnym pokój kłodzki potwierdzał przynależność większej części Śląska do Polski, za wyjątkiem ziemi kłodzkiej i opawskiej, pozostającej w rękach czeskich.
Co ciekawe, po wiekach i licznych zmianach terytorialnych na pograniczu polsko-czeskim, obecny układ granic miedzy dwoma państwami zdaje się odzwierciedlać warunki zawartego wówczas pokoju, może poza samym Kłodzkiem z okolicami, który po ponad tysiącu latach powrócił w 1945 roku do Polski.
A.F.
Ilustracja: Bolesław Krzywousty, w: Seweryna Duchińska, „Królowie polscy w obrazach i pieśniach”, ilustracje Walery Eljasz-Radzikowski, Poznań 1893, Wikimedia commons, domena publiczna