czas czytania:
Pierwszy numer czasopisma „Monitor”
Ostatnie lata panowania Augusta III charakteryzował pogłębiający się kryzys Rzeczypospolitej. W 1764 r., po śmierci króla z dynastii saskiej, na polski tron został wybrany stolnik litewski Stanisław Poniatowski. Młody król doskonale znał stosunki panujące w Europie Zachodniej i pragnął zreformować Rzeczpospolitą według nowoczesnych wzorów.
Dla propagowania reformatorskich idei postanowił wydawać pismo wzorowane na angielskim czasopiśmie „Spectator”. Pierwszy numer nowego periodyku ukazał się 21 marca 1765 r. Wśród współpracowników pisma byli m.in. Ignacy Krasicki, Adam Kazimierz Czartoryski, Franciszek Bohomolec. Ukazujące się aż do końca 1785 r. pismo poruszało niezwykle ważne dla kraju problemy, takie jak kwestia praw mieszczan i chłopów, konieczność reform gospodarczych oraz wspierania polskiej kultury. „Monitor” był najważniejszym pismem społeczno-politycznym polskiego oświecenia.
Ilustracja: Jeden z założycieli „Monitora” Ignacy Krasicki na obrazie Per Kraffta (starszego) z ok. 1767 r., Muzeum Narodowe w Warszawie, zbiory cyfrowe, domena publiczna
Ilustracja: Jeden z założycieli „Monitora” Ignacy Krasicki na obrazie Per Kraffta (starszego) z ok. 1767 r., Muzeum Narodowe w Warszawie, zbiory cyfrowe, domena publiczna