czas czytania:
Pierwszą audycję nadało radio „Solidarność”
Radio Solidarność, obok niezależnego ruchu wydawniczego, było fenomenem opozycji Europy Środkowo-Wschodniej. Pierwszą audycję nadano 12 kwietnia 1982 r. z dachu budynku przy ul. Grójeckiej 19/25 w Warszawie. Nadajnik skonstruował inżynier Ryszard Kołyszko. Audycję nadali Marek Rasiński i Janusz Klekowski. Od tej pory zapowiedź: „Tu Radio Solidarność”, poprzedzona fragmentem okupacyjnej piosenki „Siekiera, motyka”, zaczynała kolejne audycje w Warszawie i wielu innych miastach Polski.
Pierwsza audycja radia miała miejsce w drugi dzień świąt wielkanocnych. Przypomnijmy sobie tamte święta: w obozach internowania jest jeszcze 4 tys. osób. Zwolniono już 2,5 tys. osób, ale dochodzi ciągle do nowych aresztowań. Masowo zwalnia się z pracy osoby zatrzymane w czasie strajków i demonstracji. Niedawno przywrócono łączność telefoniczną między miastami, rozwiązano Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich. Trwa weryfikacja dziennikarzy. Organizowane są krótkie strajki w zakładach pracy i protesty w szkołach. Narasta lawinowo ruch wydawniczy. Powstają ośrodki koordynacji. Za kilka dni powstanie Tymczasowy Komitet Koordynacyjny NSZZ „Solidarność” w Gdańsku, a dwa dni później Międzyzakładowy Robotniczy Komitet Strajkowy w Warszawie. Na początku maja dojdzie w wielu miastach do ostrych starć z milicją.
Chronologia dalszych audycji nie jest pewna. Pojawiają się spory, czy druga audycja została nadana z Poznania, czy ze Stalowej Woli. Już 8 czerwca ruszył ośrodek podziemnego radia w Gdańsku. Kolejne były Małopolska, Wrocław, Olsztyn, Bielsko Biała i wiele innych. Dzięki pomysłowości fizyków i astronomów z Torunia od listopada 1982 r. audycje radia nadawano z balonów napełnionych wodorem. Były to tzw. audycje „balonowe”. Tropem autorów audycji ruszyła natychmiast Służba Bezpieczeństwa, a nawet wschodnioniemiecka Stasi.
Twórcą podziemnego Radia Solidarność był Zbigniew Romaszewski. Dziś nieżyjący już działacz KOR oraz Solidarności, wieloletni senator i wicemarszałek senatu, legenda opozycji antykomunistycznej. Po aresztowaniu części ekipy oraz Zofii Romaszewskiej w lipcu oraz samego Zbigniewa Romaszewskiego pod koniec sierpnia 1982 r., na czele radia w Warszawie stanął Jerzy Jastrzębowski. W styczniu 1983 zaczął się proces, w wyniku którego Zbigniew Romaszewski został skazany na 4,5 roku więzienia, a Zofia na trzy lata. Radio Solidarność działało jednak nadal. W 1986 r. powstał nawet Program II, a w 1987 r. Program III. Ściganie ludzi związanych z radiem trwało aż do wyborów w 1989 r. i po wyborach tego roku radiostacje Radia Solidarność zamilkły.
Ilustracja: Ulotka informująca o dacie i godzinie audycji Radia Solidarność, Wikipedia, domena publiczna
Chronologia dalszych audycji nie jest pewna. Pojawiają się spory, czy druga audycja została nadana z Poznania, czy ze Stalowej Woli. Już 8 czerwca ruszył ośrodek podziemnego radia w Gdańsku. Kolejne były Małopolska, Wrocław, Olsztyn, Bielsko Biała i wiele innych. Dzięki pomysłowości fizyków i astronomów z Torunia od listopada 1982 r. audycje radia nadawano z balonów napełnionych wodorem. Były to tzw. audycje „balonowe”. Tropem autorów audycji ruszyła natychmiast Służba Bezpieczeństwa, a nawet wschodnioniemiecka Stasi.
Twórcą podziemnego Radia Solidarność był Zbigniew Romaszewski. Dziś nieżyjący już działacz KOR oraz Solidarności, wieloletni senator i wicemarszałek senatu, legenda opozycji antykomunistycznej. Po aresztowaniu części ekipy oraz Zofii Romaszewskiej w lipcu oraz samego Zbigniewa Romaszewskiego pod koniec sierpnia 1982 r., na czele radia w Warszawie stanął Jerzy Jastrzębowski. W styczniu 1983 zaczął się proces, w wyniku którego Zbigniew Romaszewski został skazany na 4,5 roku więzienia, a Zofia na trzy lata. Radio Solidarność działało jednak nadal. W 1986 r. powstał nawet Program II, a w 1987 r. Program III. Ściganie ludzi związanych z radiem trwało aż do wyborów w 1989 r. i po wyborach tego roku radiostacje Radia Solidarność zamilkły.
Ilustracja: Ulotka informująca o dacie i godzinie audycji Radia Solidarność, Wikipedia, domena publiczna