czas czytania:
Pierwsza audycja radiostacji Armii Krajowej „Błyskawica”
Od momentu wybuchu powstania intensywnie pracowano nad uruchomieniem radiostacji. Montaż zgromadzonych części nadajnika zakończono ostatecznie 8 sierpnia i jeszcze tego dnia zapowiedziano program: „Tu radiostacja AK – Błyskawica na fali 32,8 metra”. Wieczorem nadeszło potwierdzenie z Londynu, że audycja jest słyszalna. Radiostacja rozpoczęła codzienne nadawanie na falach krótkich o godz. 9.45, 14.00, 19.30, 22.00 w języku polskim, także audycje w języku angielskim na falach krótkich i po niemiecku na średnich.
Szefem programu „Błyskawicy” był Stanisław Zadrożny „Pawlicz”, spikerem zaś Zbigniew Świętochowski „Krzysztof”. Oprawą muzyczną zajmował się znany dyrygent Olgierd Straszyński. Nasłuchem kierowała Halina Martin „Dorota”. Szefem technicznym radia był Jan Georgicy „Grzegorzewicz”, który również kierował „Błyskawicą”.
Na program „Błyskawicy” składały się wiadomości, reportaże sprawozdawców prasowych, komunikaty dowódcy powstania, wiersze i pieśni wojskowe. „Błyskawicę” wykorzystywało również Polskie Radio, którym kierował Edmund Rudnicki. Program PR pojawiał się na falach średnich o godz. 12, na krótkich o 10.55 i 18.30, a audycje specjalne o 14.30. Oprócz tego puszczane były codziennie audycje w języku angielskim o 10.15 i 22.30 (na falach krótkich).
Początkowo radiostacja mieściła się w gmachu PKO na rogu Jasnej i Świętokrzyskiej. W studiu nadawczym oprócz aparatury były tylko krzesła, stolik i biurko. Mikrofon dyżurnego spikera stał na stoliku, a urządzenie techniczne i kontrolne mieściło się obok na biurku. W innej części pomieszczenia zamontowano odtwarzacz muzyczny, na którym grano „Warszawiankę”, otwierającą i kończącą każdą audycję. Urządzono także specjalną kwaterę radiową w budynku włoskiego Towarzystwa Ubezpieczeniowego przy Miodowej 10.
Przez całe powstanie radiostacja była przemieszczana. Z gmachu PKO przeniesiono ją do budynku „Adrii” przy Moniuszki 10, następnie do budynku dawnej ambasady Związku Radzieckiego na ul. Poznańską 15, wreszcie do budynku Biblioteki Publicznej na ul. Koszykową 26. Dwa dni po złożeniu przez powstańców kapitulacji, 4 października o godz. 19.20 Błyskawica nadała ostatni dziesięciominutowy program, w którym szef stacji Jan Georgicy „Grzegorzewicz” złożył meldunek o pracy powstańczej radiostacji. Opowiedział o warunkach pracy programowej i technicznej, następnie po pożegnaniu się ze słuchaczami zniszczył nadajnik.
Radiostacja odegrała bardzo ważną rolę w okresie walk powstańczych. Nie tylko zagrzewała powstańców do walki i przekazywała im słowa nadziei na zwycięstwo, ale również była ważnym informatorem dla zachodniej opinii publicznej, do której apelowała o pomoc.
Ilustracja: Replika radiostacji ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego (fot. Adrian Grycuk, 21 marca 2013 r.), Wikimedia commons, CC BY-SA
Na program „Błyskawicy” składały się wiadomości, reportaże sprawozdawców prasowych, komunikaty dowódcy powstania, wiersze i pieśni wojskowe. „Błyskawicę” wykorzystywało również Polskie Radio, którym kierował Edmund Rudnicki. Program PR pojawiał się na falach średnich o godz. 12, na krótkich o 10.55 i 18.30, a audycje specjalne o 14.30. Oprócz tego puszczane były codziennie audycje w języku angielskim o 10.15 i 22.30 (na falach krótkich).
Początkowo radiostacja mieściła się w gmachu PKO na rogu Jasnej i Świętokrzyskiej. W studiu nadawczym oprócz aparatury były tylko krzesła, stolik i biurko. Mikrofon dyżurnego spikera stał na stoliku, a urządzenie techniczne i kontrolne mieściło się obok na biurku. W innej części pomieszczenia zamontowano odtwarzacz muzyczny, na którym grano „Warszawiankę”, otwierającą i kończącą każdą audycję. Urządzono także specjalną kwaterę radiową w budynku włoskiego Towarzystwa Ubezpieczeniowego przy Miodowej 10.
Przez całe powstanie radiostacja była przemieszczana. Z gmachu PKO przeniesiono ją do budynku „Adrii” przy Moniuszki 10, następnie do budynku dawnej ambasady Związku Radzieckiego na ul. Poznańską 15, wreszcie do budynku Biblioteki Publicznej na ul. Koszykową 26. Dwa dni po złożeniu przez powstańców kapitulacji, 4 października o godz. 19.20 Błyskawica nadała ostatni dziesięciominutowy program, w którym szef stacji Jan Georgicy „Grzegorzewicz” złożył meldunek o pracy powstańczej radiostacji. Opowiedział o warunkach pracy programowej i technicznej, następnie po pożegnaniu się ze słuchaczami zniszczył nadajnik.
Radiostacja odegrała bardzo ważną rolę w okresie walk powstańczych. Nie tylko zagrzewała powstańców do walki i przekazywała im słowa nadziei na zwycięstwo, ale również była ważnym informatorem dla zachodniej opinii publicznej, do której apelowała o pomoc.
WL
Ilustracja: Replika radiostacji ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego (fot. Adrian Grycuk, 21 marca 2013 r.), Wikimedia commons, CC BY-SA