czas czytania:
Otwarcie kawiarni Duvala w Warszawie
Kawa stała się popularnym napojem na ziemiach polskich dopiero pod koniec XVII w. Przybyła tu przez Mołdawię z Turcji. Od razu stała się towarem luksusowym, serwowanym na magnackich oraz innych zamożnych domach. Znalazła tu wielu amatorów, takich jak sam król Jan III Sobieski, ale i przeciwników, jak poeta Jan Andrzej Morsztyn. Oprócz walorów smakowych przypisywano jej również właściwości zdrowotne – jako znakomitego leku na choroby układu pokarmowego.
Upowszechnienie się kawy w polskich domach pokazywały specjalne serwisy wyrabiane w pierwszej połowie XVIII w. w manufakturach fajansu, a później również i porcelany w Białej Podlaskiej, Żółkwi czy Ćmielowie. Kawę pijano w szlacheckich rezydencjach i kamienicach bogatych mieszczan. Zaczęto również zakładać na wzór zachodnioeuropejski tzw. kafehauzy, które były właściwie pierwszymi polskimi kawiarniami. Najwcześniejszy taki lokal na ziemiach polskich powstał w Gdańsku na samym początku XVIII stulecia, choć za pierwszą kawiarnię w granicach Rzeczypospolitej uważa się raczej tę otwartą w Warszawie w 1724 r. przez dworzanina króla Augusta II Mocnego, niejakiego Meyerhofera. Jego kawiarnia mieściła się w pobliżu rezydencji władcy, przy Ogrodzie Saskim, stąd też jej nazwa „Za Żelazną Bramą” (brama to nieistniejący już ogrodowy pawilon wieńczący Oś Saską). Nie dane jej było jednak istnieć zbyt długo i z powodu zbyt małej liczby chętnych została rychło zamknięta. W tym samym roku zainaugurowano inną kawiarnię – Henryka Duvala, z pochodzenia Francuza. Była to pierwsza dłużej istniejąca stołeczna kawiarnia. Mieściła się przy Rynku Starego Miasta i dotrwała do lat siedemdziesiątych XVIII w. Kolejną założono w 1763 r., potem powstawały następne.
To właśnie w takich miejscach u schyłku wieku, w okresie Sejmu Czteroletniego, prowadzono prywatne dysputy nad reformami, które doprowadziły do napisania Konstytucji 3 maja. Kawiarnie zakładano również i w innych większych polskich miastach, np. w Krakowie. Na przełomie wieków były one już bardzo popularne i cieszyły się liczną klientelą, zwłaszcza młodzież przesiadywała w nich całymi godzinami. To właśnie w „Honoratce”, jednej popularnych warszawskich kawiarni początku XIX w., tuż przed powstaniem listopadowym zbierali się młodzi członkowie i sympatycy sprzysiężenia Wysockiego.
Ilustracja: Ogród Saski na granicy którego znajdowała się kawiarnia Duvala na pocztówce z początku XX w., Polona, CC-BY-NC
To właśnie w takich miejscach u schyłku wieku, w okresie Sejmu Czteroletniego, prowadzono prywatne dysputy nad reformami, które doprowadziły do napisania Konstytucji 3 maja. Kawiarnie zakładano również i w innych większych polskich miastach, np. w Krakowie. Na przełomie wieków były one już bardzo popularne i cieszyły się liczną klientelą, zwłaszcza młodzież przesiadywała w nich całymi godzinami. To właśnie w „Honoratce”, jednej popularnych warszawskich kawiarni początku XIX w., tuż przed powstaniem listopadowym zbierali się młodzi członkowie i sympatycy sprzysiężenia Wysockiego.
Ilustracja: Ogród Saski na granicy którego znajdowała się kawiarnia Duvala na pocztówce z początku XX w., Polona, CC-BY-NC