czas czytania:
Odbudowa Dworu Artusa w Gdańsku
Tradycja Dworów Artusa sięga powstania legend o królu Arturze i okrągłym stole. Najpierw w Anglii budowano domy spotkań rycerstwa, dla którego wzorem były cnoty znane z podań, później zaś wznoszono domy najbogatszych mieszczan, a potem ośrodki życia towarzyskiego i kulturalnego wyższych warstw społecznych. Z terenów dzisiejszych Niemiec (gdzie obiekty tego rodzaju nazywano Artushof) zwyczaj ten przedostał się do Rzeczypospolitej. Zapośredniczenie nazwy jest zapewne przyczyną zniekształcenia imienia słynnego króla Celtów.
Dworów Artusa w Rzeczypospolitej powstało wiele – najsłynniejszy jest Dwór Artusa w Gdańsku. Pierwsze wzmianki o nim pochodzą z około 1350 r. Usytuowany był w pobliżu Ratusza, na Długim Targu. W 1476 r. spłonął, po pięciu latach nastąpiło jego ponowne otwarcie.
Stopniowo dwór zmienił charakter na czysto mieszczański. Na co dzień służył jako ekskluzywna gospoda, tym się od innych różniąca, że za trunki trzeba było płacić z góry. Wieczorami urządzano w nim uczty, które stopniowo stały się jednymi z najsłynniejszych i z najbardziej wystawnych. Organizowano tu wesela i podejmowano co znaczniejszych gości. Uroczystości uświetnianie były przedstawieniami teatralnymi i innymi wydarzeniami kulturalnymi. Wnętrza zapełniały się dziełami sztuki; wśród nich pojawiło się anonimowe „Oblężenie Malborka”, a także „Orfeusz wśród zwierząt” Hansa Vredemanna de Vries czy też dzieło Georga Stelznera – słynny piec wykładany ponad pięciuset kaflami, ozdobionymi portretami najwybitniejszych władców europejskich.
W miarę jak rósł przepych dworu, obyczaje ludzi z niego korzystających ulegały rozluźnieniu. Coraz mniej przestrzegano szczegółowych przepisów regulujących dopuszczalne zachowanie gości, łamano także zakaz uprawiania hazardu. Całonocne uczty przeradzały się w pijatyki, na które coraz częściej skarżyli się okoliczni mieszkańcy. W 1742 r. na prośbę gdańskich firm kupieckich Dwór Artusa został przemianowany na giełdę.
Ilustracja: Wnętrze Dworu Artusa na fotografii z 1905 r., Polona, CC-BY-NC
Stopniowo dwór zmienił charakter na czysto mieszczański. Na co dzień służył jako ekskluzywna gospoda, tym się od innych różniąca, że za trunki trzeba było płacić z góry. Wieczorami urządzano w nim uczty, które stopniowo stały się jednymi z najsłynniejszych i z najbardziej wystawnych. Organizowano tu wesela i podejmowano co znaczniejszych gości. Uroczystości uświetnianie były przedstawieniami teatralnymi i innymi wydarzeniami kulturalnymi. Wnętrza zapełniały się dziełami sztuki; wśród nich pojawiło się anonimowe „Oblężenie Malborka”, a także „Orfeusz wśród zwierząt” Hansa Vredemanna de Vries czy też dzieło Georga Stelznera – słynny piec wykładany ponad pięciuset kaflami, ozdobionymi portretami najwybitniejszych władców europejskich.
W miarę jak rósł przepych dworu, obyczaje ludzi z niego korzystających ulegały rozluźnieniu. Coraz mniej przestrzegano szczegółowych przepisów regulujących dopuszczalne zachowanie gości, łamano także zakaz uprawiania hazardu. Całonocne uczty przeradzały się w pijatyki, na które coraz częściej skarżyli się okoliczni mieszkańcy. W 1742 r. na prośbę gdańskich firm kupieckich Dwór Artusa został przemianowany na giełdę.
TPPL
Ilustracja: Wnętrze Dworu Artusa na fotografii z 1905 r., Polona, CC-BY-NC