czas czytania:
Nominacja Stefana Wyszyńskiego
na prymasa Polski
Nominacja biskupa lubelskiego Stefana Wyszyńskiego na prymasa Polski nie była ani tak oczywista, ani tak oczekiwana, jak to się dziś powszechnie wydaje.
Po śmierci dotychczas urzędującego prymasa Augusta Hlonda 22 października 1948 r. przewidywano, że stery Kościoła katolickiego w kraju w trudnym okresie powojennym przejmie któryś ze starszych i bardziej doświadczonych hierarchów. W tym kontekście często wymieniano nazwiska biskupów Walentego Dymka, Michała Klepacza czy Stanisława Łukomskiego. Jednak żaden z nich nie zdołał zdobyć szerszego uznania w oczach odchodzącego zwierzchnika Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce.
Po śmierci dotychczas urzędującego prymasa Augusta Hlonda 22 października 1948 r. przewidywano, że stery Kościoła katolickiego w kraju w trudnym okresie powojennym przejmie któryś ze starszych i bardziej doświadczonych hierarchów. W tym kontekście często wymieniano nazwiska biskupów Walentego Dymka, Michała Klepacza czy Stanisława Łukomskiego. Jednak żaden z nich nie zdołał zdobyć szerszego uznania w oczach odchodzącego zwierzchnika Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce.
Prymas August Hlond miał okazję poznać ks. Stefana Wyszyńskiego jeszcze w dwudziestoleciu międzywojennym i odtąd uważnie śledził jego poczynania na niwie społecznej. Młody kleryk został zapamiętany jako ambitny działacz Chrześcijańskich Związków Zawodowych oraz redaktor naczelny periodyku „Ateneum Kapłańskie”, na łamach którego publikował artykuły poddające gruntownej krytyce założenia ideologii komunistycznej. Podczas II wojny światowej Wyszyński prowadził działalność konspiracyjną, a w czasie trwania powstania warszawskiego był kapelanem Okręgu Kampinoskiego AK. Po 1945 r. znalazł się we Włocławku, gdzie będąc kanonikiem kapituły katedralnej oraz rektorem odbudowanego przez siebie seminarium zasłynął jako sprawny animator życia religijnego. W 1946 r. olbrzymie zaangażowanie duchownego wpłynęło na powierzenie mu funkcji biskupa ordynariusza diecezji lubelskiej.
Pogłębione studia nad zgubnym wpływem idei komunistycznych, doświadczenie wyniesione z pracy duszpasterskiej w środowiskach robotniczych oraz zdecydowanie i upór w działaniu niewątpliwie predestynowały młodego metropolitę lubelskiego do objęcia najważniejszej funkcji w polskim Kościele. Wiedział o tym doskonale zbliżający się do kresu swych dni prymas Hlond; dlatego w liście skierowanym do papieża Piusa XII prosił, aby ten na jego miejsce wyznaczył właśnie Wyszyńskiego.
Nominacja nastąpiła 12 listopada 1948 r. i wprawiła w konsternację lubelskiego hierarchę. Wyszyński zdawał sobie sprawę z ogromu wyzwań, jakie przed nim stoją. Wiedział, że polski Kościół rzymskokatolicki musi odbudować swoje struktury po zniszczeniach spowodowanych II wojną światową, i że w kraju rządzonym przez zwalczających religię komunistów wierni będą dyskryminowani i prześladowani. Mimo to wziął na siebie ciężar odpowiedzialności i z powodzeniem realizował swą misję, zyskując u potomnych tytuł Prymasa Tysiąclecia.
Ilustracja: Pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (fot. Ethan Doyle White), Wikimedia commons, domena publiczna
Pogłębione studia nad zgubnym wpływem idei komunistycznych, doświadczenie wyniesione z pracy duszpasterskiej w środowiskach robotniczych oraz zdecydowanie i upór w działaniu niewątpliwie predestynowały młodego metropolitę lubelskiego do objęcia najważniejszej funkcji w polskim Kościele. Wiedział o tym doskonale zbliżający się do kresu swych dni prymas Hlond; dlatego w liście skierowanym do papieża Piusa XII prosił, aby ten na jego miejsce wyznaczył właśnie Wyszyńskiego.
Nominacja nastąpiła 12 listopada 1948 r. i wprawiła w konsternację lubelskiego hierarchę. Wyszyński zdawał sobie sprawę z ogromu wyzwań, jakie przed nim stoją. Wiedział, że polski Kościół rzymskokatolicki musi odbudować swoje struktury po zniszczeniach spowodowanych II wojną światową, i że w kraju rządzonym przez zwalczających religię komunistów wierni będą dyskryminowani i prześladowani. Mimo to wziął na siebie ciężar odpowiedzialności i z powodzeniem realizował swą misję, zyskując u potomnych tytuł Prymasa Tysiąclecia.
Ilustracja: Pomnik kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (fot. Ethan Doyle White), Wikimedia commons, domena publiczna