czas czytania:
Maurycy Mochnacki przybył do Paryża
Po upadku powstania listopadowego sześć tysięcy Polaków udało się na emigrację, najczęściej na nowy dom wybierając Paryż. Taki los spotkał też Maurycego Mochnackiego. Urodzony w 1803 r. publicysta, krytyk literacki, a także działacz polityczny zasłynął przede wszystkim jako polemista Jana Śniadeckiego. Spór starego oświeceniowego uczonego, Mędrca z ballady „Romantyczność” Adama Mickiewicza, z młodym propagatorem romantyzmu stanowi symboliczny przełomem między epokami.
Nie tylko przekonaniami, lecz także postawą życiową należał Mochnacki do okresu romantycznego. Idąc w ślady ojca, rozpoczął studia prawnicze. Jednak po spoliczkowaniu inspektora policji został wyrzucony z uczelni. Po roku trafił do więzienia, w którym napisał memoriał wyrażający skruchę. Umożliwiło mu to wyjście na wolność, lecz do końca życia przeciwnicy polityczni wytykali mu zdradę. W 1828 r. wydał anonimowo manifest, w którym jako pierwszy nawoływał do zbrojnego powstania przeciw carskiej tyranii. Od 1829 r. należał do sprzysiężenia Wysockiego. Szansę na sukces widział w energicznych działaniach, dlatego oskarżał – też jako pierwszy – dyktatora Chłopickiego o nieudolność. Sprzeciwiał się pertraktacjom z Rosjanami, a gdy wybuchła wojna, walczył na froncie. Z bitwy pod Ostrołęką wyszedł ciężko ranny; został jednak nagrodzony złotym krzyżem Virtuti Militari.
Na emigracji szybko popadł w konflikt ze wszystkimi środowiskami. Nie znajdując dla siebie miejsca w bieżącej polityce, poświęcił się pisarstwu. Ostatnie lata życia, w których zbliżył się do obozu Adama Czartoryskiego, upłynęły mu na pisaniu rozprawy „Powstanie narodu polskiego w r[oku] 1830–1831”. Choć nie zdążył dokończyć pracy, sugestywna wizja powstania utrwaliła się w pamięci następnych pokoleń Polaków. Zmarł w Auxerre 20 grudnia 1834 r. na męczącą go od dzieciństwa gruźlicę.
Ilustracja: Maurycy Mochnacki na miedziorycie Stanisława Łukomskiego z 1862 r., Polona, CC-BY-NC
Na emigracji szybko popadł w konflikt ze wszystkimi środowiskami. Nie znajdując dla siebie miejsca w bieżącej polityce, poświęcił się pisarstwu. Ostatnie lata życia, w których zbliżył się do obozu Adama Czartoryskiego, upłynęły mu na pisaniu rozprawy „Powstanie narodu polskiego w r[oku] 1830–1831”. Choć nie zdążył dokończyć pracy, sugestywna wizja powstania utrwaliła się w pamięci następnych pokoleń Polaków. Zmarł w Auxerre 20 grudnia 1834 r. na męczącą go od dzieciństwa gruźlicę.
MAS
Ilustracja: Maurycy Mochnacki na miedziorycie Stanisława Łukomskiego z 1862 r., Polona, CC-BY-NC