czas czytania:
Lokacja miasta Kazimierza pod Krakowem
„W Imię Pańskie, Amen. […] My, Kazimierz, z Boskiej łaski Król Polski, tudzież Ziemi Krakowskiej, Sandomierskiej, Sieradza, Łęczycy, Kujaw i Pomorza Pan i dziedzic, powiadamiamy wszystkich obecnych, jako i przyszłe pokolenia mieszkańców, którzy powinni znać niniejsze postanowienie.
[…] Ponieważ chcemy państwa naszego warunki polepszyć i staramy się pożytki z Ziemi naszej Krakowskiej powiększyć i pomnożyć, po dojrzałej oraz zdrowej baronów naszych poradzie, obywatelom naszym Miasta Kazimierskiego, które z Pana naszego pomocą zaczynamy zakładać, i temuż miastu Kazimierzowi dajemy dla radości i rozkwitu prawo teutońskie, które zwą pospolicie magdeburskim prawem, przekazujemy i dajemy też pełne, wolne i wszechstronne prawo samorządu […].
Dokonano w Sandomierzu, Trzeciego Dnia Przed Kalendami Marca Roku Pańskiego Tysięcznego Trzechsetnego Trzydziestego Piątego”.
[…] Ponieważ chcemy państwa naszego warunki polepszyć i staramy się pożytki z Ziemi naszej Krakowskiej powiększyć i pomnożyć, po dojrzałej oraz zdrowej baronów naszych poradzie, obywatelom naszym Miasta Kazimierskiego, które z Pana naszego pomocą zaczynamy zakładać, i temuż miastu Kazimierzowi dajemy dla radości i rozkwitu prawo teutońskie, które zwą pospolicie magdeburskim prawem, przekazujemy i dajemy też pełne, wolne i wszechstronne prawo samorządu […].
Dokonano w Sandomierzu, Trzeciego Dnia Przed Kalendami Marca Roku Pańskiego Tysięcznego Trzechsetnego Trzydziestego Piątego”.
[tłumaczenie dokumentu lokacyjnego – Stefan Świszczowski, z kilkoma zmianami]
Tak zaczynała się historia miasta Kazimierza pod Krakowem, powstałego z połączenia kilku ówczesnych osad wiejskich (Skałki – miejsca męczeństwa św. Stanisława, Bawołu i kilku innych), a lokowanego teraz na prawie magdeburskim dnia 27 lutego 1335 r. Był to drugi człon z zamierzonej przez króla Kazimierza Wielkiego trójmiejskiej „aglomeracji” (po Krakowie, lokowanym w 1257 r., a przed Florencją, czyli dzisiejszym Kleparzem, w 1366 r.). Miasto powstało w miejscu naturalnie obronnym, na wyspie między starym, a nowym korytem Wisły.
Obdarzone zostało przez króla w liczne prawa, między innymi przywilej rzeczny, targ piątkowy oraz swobody handlowe na terenie Krakowa i innych polskich miast; a zachowało swoją odrębność i samorząd aż do 1915 r., kiedy zostało włączone do tworzonego w tym czasie Wielkiego Krakowa. Jego dzieje były znaczone historią i legendą. W powszechnej pamięci wiązane jest zwłaszcza ze wspólnotą żydowską, mającą od XV w. własną dzielnicę w północno-wschodniej części miasta, a w późniejszych czasach zwiększającą stopniowo swoją obecność na pozostałe obszary Kazimierza.
Ilustracja: Kazimierz (fragment widoku Krakowa), domena publiczna
Obdarzone zostało przez króla w liczne prawa, między innymi przywilej rzeczny, targ piątkowy oraz swobody handlowe na terenie Krakowa i innych polskich miast; a zachowało swoją odrębność i samorząd aż do 1915 r., kiedy zostało włączone do tworzonego w tym czasie Wielkiego Krakowa. Jego dzieje były znaczone historią i legendą. W powszechnej pamięci wiązane jest zwłaszcza ze wspólnotą żydowską, mającą od XV w. własną dzielnicę w północno-wschodniej części miasta, a w późniejszych czasach zwiększającą stopniowo swoją obecność na pozostałe obszary Kazimierza.
Ilustracja: Kazimierz (fragment widoku Krakowa), domena publiczna