czas czytania:
Kazimierz Wielki uregulował prawa Żydów w Królestwie Polskim
Żydzi zaczęli osiedlać się na ziemiach polskich już w XI w. Przybyli przede wszystkim z zachodu Europy. Pierwszym i zarazem najważniejszym dokumentem wydanym dla regulacji statusu mieszkańców żydowskich w Polsce był „Statut kaliski”, nadany Żydom wielkopolskim w 1264 r. Król Kazimierz rozszerzył go na inne ziemie. Władca ten zapisał się w pamięci kolejnych pokoleń nie tylko jako ten, który zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną, lecz także jako dobroczyńca Żydów.
Czy rzeczywiście tak było? Do rozpowszechniania takiego poglądu przyczyniła się legenda o Esterce – żydowskiej kochance króla, rzekomej matce jego dwóch synów: Niemierzy i Pełki. Jan Długosz pisze, że król miał za jej namową udzielić Żydom licznych przywilejów. Jednakże całkowicie niewiarygodne jest połączenie przez Długosza sprawy przywileju Kazimierza Wielkiego dla Żydów polskich ze wspomnianym romansem, gdyż kronikarz jako datę powstania statutu podaje 1356 r. Tak naprawdę do dziś nikt nie wie, czy Esterka żyła naprawdę.
Z Kazimierzem Wielkim kojarzy się często jeszcze postać Lewka, kupca i finansisty – najbardziej wpływowego Żyda krakowskiego, który był nadwornym bankierem kolejnych królów polskich, zaczynając od Kazimierza Wielkiego. Król powierzył mu zarząd nad mennicą królewską i dał żupy solne w dzierżawę. O krakowskim bankierze krążyły legendy. Miał on być właścicielem czarodziejskiego pierścienia, dzięki któremu dorobił się takiej fortuny i który umożliwiał mu wywieranie wpływu na króla.
Stosunki Kazimierza Wielkiego z Żydami układały się poprawnie. Nie wiadomo, jaki wpływ na to miały jego piękna kochanka Estera oraz interesy z finansistami żydowskimi. Jedno jest pewne, Kazimierz Wielki był jednym z władców najbardziej sprzyjających interesom żydowskim.
Ilustracja: Benoît Farjat, Kazimierz III, król polski, między 1702 a 1703 r., Polona.pl
Z Kazimierzem Wielkim kojarzy się często jeszcze postać Lewka, kupca i finansisty – najbardziej wpływowego Żyda krakowskiego, który był nadwornym bankierem kolejnych królów polskich, zaczynając od Kazimierza Wielkiego. Król powierzył mu zarząd nad mennicą królewską i dał żupy solne w dzierżawę. O krakowskim bankierze krążyły legendy. Miał on być właścicielem czarodziejskiego pierścienia, dzięki któremu dorobił się takiej fortuny i który umożliwiał mu wywieranie wpływu na króla.
Stosunki Kazimierza Wielkiego z Żydami układały się poprawnie. Nie wiadomo, jaki wpływ na to miały jego piękna kochanka Estera oraz interesy z finansistami żydowskimi. Jedno jest pewne, Kazimierz Wielki był jednym z władców najbardziej sprzyjających interesom żydowskim.
I.Ł.
Ilustracja: Benoît Farjat, Kazimierz III, król polski, między 1702 a 1703 r., Polona.pl