czas czytania:
Jan Luksemburski sprzedał Krzyżakom ziemię dobrzyńską
Rządzący od 1310 r. Czechami Jan Luksemburski jako spadkobierca dynastii Przemyślidów rościł sobie prawo do ziem, którymi wcześniej władali jego poprzednicy – Wacław II i Wacław III. Dlatego też bardzo szybko pojawiła się u czeskiego monarchy myśl o zajęciu polskiego tronu, na którym od 1320 r. zasiadał Władysław Łokietek.
W 1327 r. wojska czeskie najechały na państwo polskie, zatrzymując się dzięki węgierskim zabiegom dyplomatycznym u bram Krakowa. Podczas trwania wyprawy do Opawy zostali wezwani piastowscy książęta z linii opolsko-raciborskiej, którzy złożyli hołd najeźdźcy jako prawowitemu królowi Czech oraz Polski. Później w podobny sposób swoją zależność lenną względem Luksemburczyka podkreślili książę oświęcimski Jan I Scholastyk oraz władca księstwa wrocławskiego Henryk VI Dobry.
Władysław Łokietek, będąc panem królestwa ledwie co odbudowanego z rozbicia dzielnicowego, nie mógł równać się siłą i możliwościami z Janem Luksemburskim. Dodatkowo sytuacja Polski na arenie międzynarodowej skomplikowała się, gdy w kolejnym roku doszło do zawarcia porozumienia czesko-krzyżackiego i wspólnej wyprawy obu państw na Litwę, uchodzącą za sojuszniczkę polskiej korony.
Piastowski monarcha postanowił przeciwdziałać niekorzystnemu dla siebie obrotowi sprawy i uderzył na ziemię chełmińską, która stanowiła wówczas obszar podporządkowany zakonowi krzyżackiemu. Luksemburczyk, powracający z wyprawy na pogańskich Litwinów, odpowiedział błyskawicznie i w 1329 r. w Toruniu zawarł sojusz z Krzyżakami, nadając im – jako tytularny król Polski – Pomorze Gdańskie. Jeszcze w tym samym roku wojska zakonne wkroczyły na ziemię dobrzyńską, a jej część Jan podarował zakonnikom. 16 marca 1330 r. Krzyżacy odkupili od niego brakującą resztę i zaczęli panować nad całością tego terytorium.
Wkrótce okazało się, że wydarzenia te były jedynie preludium do większego konfliktu. Trwał on w latach 1329–1332 i spustoszył większą część obszaru polskiego królestwa. W 1331 r. Władysław Łokietek został zmuszony do zawarcia niekorzystnego dla siebie rocznego rozejmu z Krzyżakami, w wyniku którego państwo zakonne zachowywało przy sobie nie tylko Pomorze Gdańskie i Kujawy, ale również i ziemię dobrzyńską.
Dopiero po śmierci Władysława jego syn – Kazimierz III Wielki – rozbił niebezpieczny dla Polski sojusz czesko-krzyżacki. W 1335 r. na zjeździe w Wyszehradzie Jan Luksemburski zrzekł się praw do polskiej korony w zamian za 20 tys. kop groszy praskich, natomiast w 1343 r., na skutek zawartego w Kaliszu pokoju z Krzyżakami, do Polski miała powrócić ziemia dobrzyńska.
Ilustracja: Jan Luksemburski, Wikimedia commons, domena publiczna
Władysław Łokietek, będąc panem królestwa ledwie co odbudowanego z rozbicia dzielnicowego, nie mógł równać się siłą i możliwościami z Janem Luksemburskim. Dodatkowo sytuacja Polski na arenie międzynarodowej skomplikowała się, gdy w kolejnym roku doszło do zawarcia porozumienia czesko-krzyżackiego i wspólnej wyprawy obu państw na Litwę, uchodzącą za sojuszniczkę polskiej korony.
Piastowski monarcha postanowił przeciwdziałać niekorzystnemu dla siebie obrotowi sprawy i uderzył na ziemię chełmińską, która stanowiła wówczas obszar podporządkowany zakonowi krzyżackiemu. Luksemburczyk, powracający z wyprawy na pogańskich Litwinów, odpowiedział błyskawicznie i w 1329 r. w Toruniu zawarł sojusz z Krzyżakami, nadając im – jako tytularny król Polski – Pomorze Gdańskie. Jeszcze w tym samym roku wojska zakonne wkroczyły na ziemię dobrzyńską, a jej część Jan podarował zakonnikom. 16 marca 1330 r. Krzyżacy odkupili od niego brakującą resztę i zaczęli panować nad całością tego terytorium.
Wkrótce okazało się, że wydarzenia te były jedynie preludium do większego konfliktu. Trwał on w latach 1329–1332 i spustoszył większą część obszaru polskiego królestwa. W 1331 r. Władysław Łokietek został zmuszony do zawarcia niekorzystnego dla siebie rocznego rozejmu z Krzyżakami, w wyniku którego państwo zakonne zachowywało przy sobie nie tylko Pomorze Gdańskie i Kujawy, ale również i ziemię dobrzyńską.
Dopiero po śmierci Władysława jego syn – Kazimierz III Wielki – rozbił niebezpieczny dla Polski sojusz czesko-krzyżacki. W 1335 r. na zjeździe w Wyszehradzie Jan Luksemburski zrzekł się praw do polskiej korony w zamian za 20 tys. kop groszy praskich, natomiast w 1343 r., na skutek zawartego w Kaliszu pokoju z Krzyżakami, do Polski miała powrócić ziemia dobrzyńska.
Paweł Cichocki
Ilustracja: Jan Luksemburski, Wikimedia commons, domena publiczna