czas czytania:
Internowanie prymasa Wyszyńskiego
Od początku swojej posługi prymasowskiej arcybiskup Stefan Wyszyński musiał stawić czoła władzom komunistycznych niechętnym Kościołowi katolickiemu. Mimo podpisanego w 1950 r. porozumienia, dotyczącego nauczania religii w szkołach i funkcjonowania KUL, rok później usunięto siłą administratorów apostolskich z terenów Ziem Odzyskanych oraz aresztowano biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka. W 1952 r. wydalono z diecezji śląskiej i krakowskiej wszystkich biskupów. W lutym 1953 r. wydano dekret o obsadzaniu stanowisk kościelnych.
Wydarzenia te wywołały reakcję ze strony najwyższych władz Kościelnych w Polsce. W maju episkopat ogłosił krakowski memoriał „Non possumus”, wyrażając sprzeciw wobec ucisku, którego doświadczało duchowieństwo katolickie. Na reakcję nie trzeba było długo czekać – 22 września zapadł wyrok skazujący biskupa Kaczmarka, a 24 września rząd uchwalił także dla prymasa zakaz „wykonywania funkcji wynikających z piastowanych dotąd stanowisk kościelnych […] na skutek uporczywego nadużycia dla celów godzących w interesy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”.
Nazajutrz aresztowano metropolitę w jego rezydencji przy ulicy Miodowej w Warszawie. Kazano mu zabrać tylko najpotrzebniejsze rzeczy, nie zważając na protesty hierarchy i domaganie się podstawy prawnej gwałtu na jego osobie. Przez następne trzy lata był internowany w Rywałdzie Szlacheckim (26 września – 12 października 1953 r.), Stoczku Warmińskim (12 października 1953 – 6 października 1954 r.), Prudniku (6 października 1954 – 29 października 1955 r.) i Komańczy (29 października 1955 – 28 października 1956 r.). Wraz z nim przetrzymywany był kapelan ks. Stanisław Skorodecki (który przybył do Stoczka po odbyciu wyroku w Rawiczu za opór wobec komunizmu) oraz siostra zakonna Maria Leonia Graczyk. Wolność zwrócono mu (oraz jego współwięźniom) dopiero 28 października 1956 r. Prymas wrócił do Warszawy, na Miodową.
W trakcie odosobnienia, przebywając stale po bacznym nadzorem służb specjalnych, prymas przygotował tekst słynnych Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego, które następnie 26 sierpnia 1956 r. odczytano uroczyście w Częstochowie przy udziale miliona wiernych. Przez ten cały czas ks. abp Wyszyński miał już nominację kardynalską (ogłoszoną 29 listopada 1950 r.) – z powodów politycznych nie mógł jednak udać się na konsystorz w Rzymie. W końcu w 1957 r. pojechał do papieża Piusa XII, który osobiście nałożył mu na głowę kapelusz kardynalski.
Ilustracja: Klasztor nazaretanek w Komańczy, jedno z miejsc internowania Prymasa Tysiąclecia, Wikimedia commons, domena publiczna
Nazajutrz aresztowano metropolitę w jego rezydencji przy ulicy Miodowej w Warszawie. Kazano mu zabrać tylko najpotrzebniejsze rzeczy, nie zważając na protesty hierarchy i domaganie się podstawy prawnej gwałtu na jego osobie. Przez następne trzy lata był internowany w Rywałdzie Szlacheckim (26 września – 12 października 1953 r.), Stoczku Warmińskim (12 października 1953 – 6 października 1954 r.), Prudniku (6 października 1954 – 29 października 1955 r.) i Komańczy (29 października 1955 – 28 października 1956 r.). Wraz z nim przetrzymywany był kapelan ks. Stanisław Skorodecki (który przybył do Stoczka po odbyciu wyroku w Rawiczu za opór wobec komunizmu) oraz siostra zakonna Maria Leonia Graczyk. Wolność zwrócono mu (oraz jego współwięźniom) dopiero 28 października 1956 r. Prymas wrócił do Warszawy, na Miodową.
W trakcie odosobnienia, przebywając stale po bacznym nadzorem służb specjalnych, prymas przygotował tekst słynnych Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego, które następnie 26 sierpnia 1956 r. odczytano uroczyście w Częstochowie przy udziale miliona wiernych. Przez ten cały czas ks. abp Wyszyński miał już nominację kardynalską (ogłoszoną 29 listopada 1950 r.) – z powodów politycznych nie mógł jednak udać się na konsystorz w Rzymie. W końcu w 1957 r. pojechał do papieża Piusa XII, który osobiście nałożył mu na głowę kapelusz kardynalski.
M.G.-K
Ilustracja: Klasztor nazaretanek w Komańczy, jedno z miejsc internowania Prymasa Tysiąclecia, Wikimedia commons, domena publiczna