Inkorporacja Mazowsza

Po rozbiciu dzielnicowym przez kilka wieków ziemia mazowiecka stanowiła odrębne państwo i posiadała swoje prawo. Włączenie Mazowsza do Korony Polskiej oznaczało zrównanie szlachty mazowieckiej we wszystkich przywilejach z Koroną, a także znaczne powiększenie terytorium i zasobów majątkowych Królestwa Polskiego. Ten nieoczekiwany stan rzeczy wzburzył falę podejrzeń, które między innymi padły na królową Bonę, której zależało, aby księstwo mazowieckie stało się dziedzicznym księstwem jej syna – Zygmunta Augusta. Wobec licznych podejrzeń, król Zygmunt I Stary wszczął śledztwo, które nie wykazało udziału osób trzecich w śmierci ostatniego księcia mazowieckiego. Mazowsze jeszcze przez kilkadziesiąt lat zachowało odrębność prawną, ponieważ dopiero w 1577 r. przyjęło prawo polskie, zachowując przy tym niektóre prawa nazywane ekscerptami mazowieckimi.

Ilustracja: Zygmunt Gloger (1845–1910), Królowa Bona – drzeworyt z dzieła „Decjusza De vetustatibus Polonorum” z 1521 r.,Wikimedia, Encyklopedia staropolska ilustrowana