czas czytania:
Elekcja Władysława Jagiellończyka
na króla Węgier
Tron węgierski interesował Jagiellonów przynajmniej od śmierci Władysława Pogrobowca w 1457 r., kiedy prawną dziedziczką tego królestwa i Korony św. Wacława została Elżbieta Habsburżanka, żona króla Kazimierza Jagiellończyka. Po wielu latach zmagań śmierć króla Macieja Korwina, wybranego przez samych Węgrów na tron, dała w końcu znakomitą okazję do ponowienia starań. Nie było jednak zgody co do konkretnego kandydata.
W 1484 r. zmarł dotychczasowy pretendent, królewicz Kazimierz, obecnie święty Kościoła katolickiego. Dwór krakowski zaproponował jego młodszego brata, trzeciego syna królewskiego – Jana Olbrachta; Węgrzy wyrazili zgodę jedynie na najstarszego królewicza, wówczas już władcę Czech Władysława Jagiellończyka, oczekując od niego zrzeczenia się zajętych dawniej przez Czechy Moraw, Łużyc i Śląska. Za Władysławem stanęła szlachta czeska, która zadeklarowała pomoc finansową i wojskową. Najpierw na Węgrzech znalazł się Jan Olbracht, który co prawda został obwołany królem, ale jego elekcję szybko unieważnili możni. Tymczasem Władysław zdobył Budę i został koronowany. Jego brat nie uznał tego aktu, choć nie miało to już wówczas większego znaczenia.
Trzeci kandydat, król rzymski Maksymilian I Habsburg poza krótkotrwałym opanowaniem Białogrodu również nie osiągnął żadnych sukcesów. Na przełomie 1490 i 1491 r. doszło jeszcze do zmagań między braćmi Jagiellończykami, które szybko zakończyły się przegraną Jana i pokojem w Koszycach, według którego miał on zrzec się praw do korony węgierskiej. Nie poddał się jednak tak łatwo i wznowił walkę – bez sukcesów, choć przeszkadzał w spokojnych pertraktacjach Władysława z Maksymilianem. Zakończyły się one w listopadzie 1491 r. układem, w którym Habsburgowie uzyskali prawa do Węgier po wymarciu męskich potomków Władysława, wykluczając z dziedziczenia polską linię Jagiellonów. Układ ten oznaczał koniec planów dynastycznych podejmowanych od dziesięcioleci przez króla polskiego i całą dynastię.
Ilustracja: Władysław II – król Czech i Węgier, Wikimedia commons, domena publiczna
Trzeci kandydat, król rzymski Maksymilian I Habsburg poza krótkotrwałym opanowaniem Białogrodu również nie osiągnął żadnych sukcesów. Na przełomie 1490 i 1491 r. doszło jeszcze do zmagań między braćmi Jagiellończykami, które szybko zakończyły się przegraną Jana i pokojem w Koszycach, według którego miał on zrzec się praw do korony węgierskiej. Nie poddał się jednak tak łatwo i wznowił walkę – bez sukcesów, choć przeszkadzał w spokojnych pertraktacjach Władysława z Maksymilianem. Zakończyły się one w listopadzie 1491 r. układem, w którym Habsburgowie uzyskali prawa do Węgier po wymarciu męskich potomków Władysława, wykluczając z dziedziczenia polską linię Jagiellonów. Układ ten oznaczał koniec planów dynastycznych podejmowanych od dziesięcioleci przez króla polskiego i całą dynastię.
M.G.-K.
Ilustracja: Władysław II – król Czech i Węgier, Wikimedia commons, domena publiczna