czas czytania:
Drugi rozbiór Polski
Reformy wprowadzone przez Konstytucję 3 maja dawały nadzieję na gruntowną przebudowę i podniesienie państwa polskiego z upadku. Na początku mocarstwa zaborcze, a zwłaszcza Rosja, uwikłana w wojnę z Turcją, nie interweniowały. Sytuacja zmieniła się w styczniu 1792 r. Rosja podpisała pokój z Turcją, a wkrótce potem Austria i Prusy postanowiły zaangażować się w walkę z rewolucją francuską. Przeciw konstytucji protestowała także opozycja w kraju. Na jej czele stali Stanisław Szczęsny Potocki oraz Seweryn Rzewuski.
27 kwietnia w Petersburgu podpisali oni wraz z Franciszkiem Ksawerym Branickim akt konfederacji przeciwko konstytucji i reformom Sejmu Wielkiego. Realizowali w ten sposób wolę carycy Katarzyny, którą jednocześnie prosili o pomoc w obronie dawnych swobód. Akt ogłoszono z fałszywą datą 14 maja w Targowicy. Na ziemie polskie wkroczyły wojska rosyjskie. Armia Katarzyny miała znaczną przewagę i szybko zajmowała coraz większy obszar. Wkrótce król zgodnie z zaleceniem carycy sam przystąpił do konfederacji targowickiej. Akt ten nie ocalił jednak Polski przed kolejnymi stratami terytorialnymi.
23 stycznia 1793 r. Rosja i Prusy podpisały konwencję rozbiorową. Fryderyk Wilhelm zobowiązywał się kontynuować wojnę przeciw Francji, a Rosja – zwalczać ruchy rewolucyjne w Polsce. Z układu została wyłączona Austria zaangażowana w walki z Francją. Wkrótce wojska pruskie zajęły ziemie do linii Częstochowa–Sochaczew–Działdowo, wraz z Toruniem i Gdańskiem. Rosja z kolei opanowała województwa kijowskie, bracławskie, podolskie i mińskie oraz część wołyńskiego, brzesko-litewskiego i wileńskiego.
Ilustracja: Angielska mapa Rzeczypospolitej z 1794 r., Polona, CC-BY-NC
23 stycznia 1793 r. Rosja i Prusy podpisały konwencję rozbiorową. Fryderyk Wilhelm zobowiązywał się kontynuować wojnę przeciw Francji, a Rosja – zwalczać ruchy rewolucyjne w Polsce. Z układu została wyłączona Austria zaangażowana w walki z Francją. Wkrótce wojska pruskie zajęły ziemie do linii Częstochowa–Sochaczew–Działdowo, wraz z Toruniem i Gdańskiem. Rosja z kolei opanowała województwa kijowskie, bracławskie, podolskie i mińskie oraz część wołyńskiego, brzesko-litewskiego i wileńskiego.
AU
Ilustracja: Angielska mapa Rzeczypospolitej z 1794 r., Polona, CC-BY-NC