czas czytania:
Chrzest Jakuba Franka – przywódcy ruchu frankistów
Jakub Lejbowicz Frank (1726–1791) był przywódcą mistycznego ruchu religijnego, heretyckiego względem judaizmu. Uczestnicy tego ruchu odrzucili Talmud, uznali trójdzielność osoby boskiej i uznali Franka za mesjasza. Najważniejszą dla nich księgą był Zohar, czyli mistyczny tekst, w którym zawarto podstawowy wykład kabały.
Jakub Frank urodził się na Podolu i rozpoczął działalność w kręgu sabataistów na terenie Turcji (nazwa ruchu pochodzi od przywódcy Sabataja Cwi, 1626–1676). Pod koniec 1755 r. powrócił do Polski z zagranicy i zaczął głosić swoje nauki. Wkrótce ortodoksyjni Żydzi doprowadzili do potępienia frankistów za głoszenie nauk sprzecznych z Talmudem i praktyki orgiastyczne oraz do aresztowania przywódcy wraz z częścią zwolenników. Frankiści uzyskali jednak wsparcie biskupa kamienieckiego Mikołaja Dembowskiego, który liczył na konwersję sekty na katolicyzm. Dembowski zorganizował dysputę teologiczną między frankistami a ortodoksyjnymi Żydami, w wyniku której hierarcha przyznał rację Frankowi i nakazał niszczenie Talmudu w swojej diecezji. W 1759 r. Jakub Frank i jego zwolennicy dokonali konwersji na katolicyzm, a jego ojcem chrzestnym został sam król August III. Wielu zwolenników Franka zostało uszlachconych.
Wkrótce od Franka odwróciło się wielu jego zwolenników – zawiedzeni zarazą, która ich nawiedziła, przestali wierzyć w jego mesjańskie posłannictwo. Wskutek konfliktów w łonie sekty Frank został uwięziony na Jasnej Górze. Kilka lat później, uwolniony przez Rosjan, został wygnany z ziem polskich. Ruch Franka nie przetrwał długo po jego śmierci w 1791 r. Wedle niepotwierdzonej teorii potomkiem jednej z uszlachconych rodzin frankistowskich był Adam Mickiewicz.
Ilustracja: Ołtarz katedry lwowskiej, przed którym ochrzczony został Jakub Frank, Wikimedia commons, domena publiczna
Wkrótce od Franka odwróciło się wielu jego zwolenników – zawiedzeni zarazą, która ich nawiedziła, przestali wierzyć w jego mesjańskie posłannictwo. Wskutek konfliktów w łonie sekty Frank został uwięziony na Jasnej Górze. Kilka lat później, uwolniony przez Rosjan, został wygnany z ziem polskich. Ruch Franka nie przetrwał długo po jego śmierci w 1791 r. Wedle niepotwierdzonej teorii potomkiem jednej z uszlachconych rodzin frankistowskich był Adam Mickiewicz.
Ilustracja: Ołtarz katedry lwowskiej, przed którym ochrzczony został Jakub Frank, Wikimedia commons, domena publiczna