Akcja krzesińska

W nocy z 22 na 23 listopada 1941 r. niemiecka policja, stosując zasadę odpowiedzialności zbiorowej, przeprowadziła w poznańskich Krzesinach brutalną akcję odwetową na miejscowej ludności. Funkcjonariusze przybyłego z Poznania batalionu Schutzpolizei wypędzili Polaków, w tym kobiety i dzieci, z domostw i rankiem 23 listopada zgromadzili wszystkich na placu przy ewangelickim kościele w Krzesinach. Działania okupantów były odpowiedzią na anonimowy list z pogróżkami, który otrzymał lokalny komendant policji Spitzer.

Represjami objęto mieszkańców Krzesin, Krzesinek i Szczepankowa. Do godziny 14.00 zatrzymane osoby były lżone, kopane oraz bite kijami przez niemieckich policjantów. Stosowano również bardziej wymyślne formy tortur, jak np. „gimnastykę”, która polegała na ciągłym bieganiu dookoła świątyni oraz pokonywaniu różnych przeszkód terenowych. Mimo znęcania się nad zatrzymanymi, Niemcom nie udało się uzyskać żadnych informacji o autorze wysłanego anonimu. W pewnym momencie zapadła decyzja o przeprowadzeniu uproszczonych badań grafologicznych. Polegały one na zmuszeniu mieszkańców do pisania na kartkach swojego adresu pocztowego. Próba pisma nie przyniosła jednak pożądanych rezultatów i sprawca wciąż pozostawał niewykryty. Niemcy postanowili więc wznowić szykany, tym razem stosując „ścieżki zdrowia” (przepuszczenie Polaków przez szpalery złożone z Niemców bijących kijami). Inną formą represji było golenie głów oraz kopanie najsłabszych osób.

Ostatecznie pod wieczór okupanci pozwolili wrócić wycieńczonej miejscowej ludności do domów. Samo wydarzenie odcisnęło swe piętno na historii lokalnej. Po zakończeniu II wojny światowej akcja została upamiętniona tablicą, odsłoniętą na elewacji dawnego dworu w Krzesinach (obecnie budynek Państwowego Przedszkola nr 85).

Paweł Cichocki

Ilustracja: Tablica pamiątkowa na budynku przy ul. Krzesiny 13 w Poznaniu, Wikipedia, domena publiczna

Newsletter