czas czytania:
Abp Jakub Świnka zawiesił
w czynnościach biskupich
bp. Jana Muskatę
Konflikt między arcybiskupem Świnką a biskupem Muskatą miał ścisły związek z procesami zjednoczeniowymi na ziemiach polskich w XIV w. Kościół popierał te tendencje, godził się nawet na koronację obcych władców.
Pod koniec 1300 r. arcybiskup gnieźnieński Jakub Świnka koronował na króla Polski Wacława II. Czeskie panowanie w Małopolsce przyczyniło się do wzrostu wpływów biskupa krakowskiego Jana Muskaty, popierającego Przemyślidów. Jego rządy szybko stały się niezwykle kontrowersyjne. Do wyższych godności kanonickich podnosił głównie duchownych niemieckich oraz łamał zasady obyczajowości kościelnej (miał kochankę). Przypisuje się mu także liczne wyroki śmierci, które wydał za czasów sprawowania urzędu starościńskiego.
Pierwszy proces kanoniczny wytoczył Muskacie biskup Jakub Świnka w 1301 r. – zarzucił mu nieposłuszeństwo, symonię i mężobójstwo. Po pojawieniu się w Małopolsce Władysława Łokietka i zajęciu przez niego części dóbr biskupa spór rozgorzał na nowo. Konflikt z Janem Muskatą miał więc dwojaki charakter. Muskata zażarcie bronił praw Przemyślidów. Nie zmienił jego postawy ani pobyt w więzieniu, ani wytoczony mu ponownie proces, na którym przedstawiono kolejne zarzuty, takie jak tępienie Polaków i usiłowanie wygnania prawowitego władcy Polski. Spór udało się zażegnać, ale na bardzo krótki czas. W 1307 r. żołnierze Łokietka splądrowali zamki biskupa. Łokietek cofnął nadane mu wcześniej przywileje, a arcybiskup wytoczył mu kolejny proces.
Wyrok zapadł 14 czerwca 1308 r. Nakładał na niego ekskomunikę i zawieszał w wykonywaniu czynności biskupich. Łokietek podstępem zwabił Muskatę do Krakowa i uwięził. Biskup przeprosił władcę i przysiągł mu wierność. Odzyskał dzięki temu wolność, a ogłoszony później wyrok nakazywał mu przeproszenie arcybiskupa Świnki i przywracał go do obowiązków biskupich. Nie doszło do zakończenia sporu z Władysławem Łokietkiem, ale po stłumieniu buntu mieszczaństwa krakowskiego przy pomocy rycerstwa władza króla się umocniła. Możliwe, że porozumienie między nimi i powrót biskupa do Krakowa nastąpiły dopiero w 1317 lub 1318 r.
Ilustracja: Wacław II i jego następca Wacław III – sojusznicy biskupa Muskata na akwaforcie Ludwiga Kohla z 1789 r., Polona, CC-BY-NC
Pierwszy proces kanoniczny wytoczył Muskacie biskup Jakub Świnka w 1301 r. – zarzucił mu nieposłuszeństwo, symonię i mężobójstwo. Po pojawieniu się w Małopolsce Władysława Łokietka i zajęciu przez niego części dóbr biskupa spór rozgorzał na nowo. Konflikt z Janem Muskatą miał więc dwojaki charakter. Muskata zażarcie bronił praw Przemyślidów. Nie zmienił jego postawy ani pobyt w więzieniu, ani wytoczony mu ponownie proces, na którym przedstawiono kolejne zarzuty, takie jak tępienie Polaków i usiłowanie wygnania prawowitego władcy Polski. Spór udało się zażegnać, ale na bardzo krótki czas. W 1307 r. żołnierze Łokietka splądrowali zamki biskupa. Łokietek cofnął nadane mu wcześniej przywileje, a arcybiskup wytoczył mu kolejny proces.
Wyrok zapadł 14 czerwca 1308 r. Nakładał na niego ekskomunikę i zawieszał w wykonywaniu czynności biskupich. Łokietek podstępem zwabił Muskatę do Krakowa i uwięził. Biskup przeprosił władcę i przysiągł mu wierność. Odzyskał dzięki temu wolność, a ogłoszony później wyrok nakazywał mu przeproszenie arcybiskupa Świnki i przywracał go do obowiązków biskupich. Nie doszło do zakończenia sporu z Władysławem Łokietkiem, ale po stłumieniu buntu mieszczaństwa krakowskiego przy pomocy rycerstwa władza króla się umocniła. Możliwe, że porozumienie między nimi i powrót biskupa do Krakowa nastąpiły dopiero w 1317 lub 1318 r.
K.S.
Ilustracja: Wacław II i jego następca Wacław III – sojusznicy biskupa Muskata na akwaforcie Ludwiga Kohla z 1789 r., Polona, CC-BY-NC