online
Odrodzenie ducha
Organizacje spółdzielcze, religijne i kobiece w służbie Niepodległej
Wystawa „Odrodzenie ducha. Organizacje spółdzielcze, religijne i kobiece w służbie Niepodległej” przygotowana została w ramach projektu Google Arts & Culture. To historia kształtowania się polskiej kultury. Wystawa przybliża znanych i mniej popularnych bohaterów, działaczy i społeczników, którzy mieli swój udział w tworzeniu nowego państwa. Znaleźli się wśród nich między innymi Teodor Toeplitz, Stanisław Wojciechowski a także kobiety, które walczyły o niepodległość Polski m.in. Izabela Moszczeńska i pisarka Maria Dąbrowska, które założyły w 1913 roku Ligę Kobiet Pogotowia Wojennego w Warszawie. Ekspozycja prezentuje organizacje oraz stowarzyszenia, które włączyły się w proces kształtowania się kultury, oświaty i religii w XX wieku.
Najważniejsze informacje
01. Gdzie?
Google Arts & Culture
02. Kurator wystawy
Pomysł, tekst polski i angielski: Paweł Kozioł; recenzenci: Paweł Dunin-Wąsowicz, Łukasz Jasina
Tworzenie demokracji przez samo społeczeństwo
Polska spółdzielczość znalazła podbudowę filozoficzną w myśli Edwarda Abramowskiego (1868-1918). Według niego spółdzielnie miały stopniowo przejmować funkcje państwa, aż do jego zaniku. „Tworzenie demokracji przez samo społeczeństwo, tworzenie jej istoty, jej sił wewnętrznych, jest to zarazem uzdrowienie życia i wyzwolenie moralne ludzi. Tam, gdzie rozwijają się instytucje samopomocy, kooperatywy, spółki włościańskie i związki zawodowe, gdzie powstają samodzielne ogniska oświaty i kultury, tam jednocześnie zachodzić muszą i zachodzą istotnie głębokie zmiany w zwyczajach i w duszach ludzkich” – twierdził Abramowski.
Budynek Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej przy Placu Wilsona, przed 1939 r.
Biblioteka Narodowa - Polona
Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa
„Gdyśmy dziesięć lat temu kładli kamień węgielny pod budowę pierwszych mieszkań Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, czyniliśmy to w pełnej świadomości, że kładziemy podwaliny pod nowy sposób zamieszkania” – mówił Teodor Toeplitz. Spółdzielnię zakładali m. in. filozof Jan Hempel, anarchistka Maria Orsetti, powojenny prezydent Warszawy Stanisław Tołwiński, premier rządu RP na emigracji Tomasz Arciszewski, późniejszy przywódca komunistycznej Polski Bolesław Bierut.
Część organizacji przedstawionych na wystawie
- Kasy Stefczyka
- Proswita, Masłosojuz, Centrobank
- Akcja Katolicka
- Agudat Israel
- Związek Żydów Uczestników Walk o Niepodległość Polski
- Liga Kobiet Polskich
- Zjazd Kobiet
- Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet
- Narodowa Organizacja Kobiet