♦
Kiedy? 25 listopada (środa), godz. 18:00
♦
Gdzie? Muzeum Historii Polski, sala konferencyjna 1 A-B [poziom 0]
◊ sprawdź dojazd i godziny zamknięcia bram Cytadeli Warszawskiej
TUTAJ♦
Cena? WSTĘP WOLNY! Bilety do pobrania na stronie
sklep.muzhp.pl lub w kasie (w godzinach otwarcia muzeum)
>>>POBIERZ BEZPŁATNY BILETZdjęcie na bannerze: Samochód agitacyjny PPS, Warszawa, maj 1927 (Narodowe Archiwum Cyfrowe).
Uczestnicy debaty
♦ prof. Rafał Chwedoruk (Uniwersytet Warszawski)
♦ prof. Joanna Dufrat (Uniwersytet Wrocławski)
♦ dr Kamil Piskała (Uniwersytet Łódzki)
♦ moderator: Krzysztof Niewiadomski (Muzeum Historii Polski)
Prof. Rafał Chwedoruk − pracownik Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego, badacz polskiego ruchu socjalistycznego i syndykalistycznego, specjalizujący się również w zagadnieniu polityki historycznej. Autor licznych publikacji, m.in. książki Socjaliści z Solidarności w latach 1989-1993 (2004) oraz obszernego artykułu Geografia wyborcza Polskiej Partii Socjalistycznej w latach dwudziestych XX wieku (2020).
Prof. Joanna Dufrat − pracowniczka Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego, specjalizująca się w historii społeczno-politycznej I wojny światowej i dwudziestolecia międzywojennego, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności politycznej kobiet oraz przemian obyczajowych. Autorka m.in. pracy Kobiety w kręgu lewicy niepodległościowej. Od Ligi Kobiet Pogotowia Wojennego do Ochotniczej Legii Kobiet (1908–1918/1919) (2002, wznowienie 2025) i współautorka opracowania źródłowego Rzeczpospolita niedoskonała. Dokumenty do historii buntu społecznego w latach 1930–1935 (2019).
Dr Kamil Piskała − pracownik Instytutu Historii Uniwersytetu Łódzkiego, zajmujący się m.in. dziejami polskiego ruchu socjalistycznego i historią społeczną II Rzeczpospolitej. Autor licznych publikacji związanych z tymi zagadnieniami, w tym wydanego przez MHP opracowania Pamiętników Ignacego Daszyńskiego (2017) oraz pracy Zredukowani. O społecznych skutkach Wielkiego Kryzysu (2025).
Krzysztof Niewiadomski − historyk i polonista, zastępcą dyrektora ds. programowych w Muzeum Historii Polski, współtwórca scenariusza wystawy stałej muzeum. Pełni także funkcję przewodniczącego Nagrody Literackiej Fundacji Identitas oraz redaktora naczelnego „Magazynu Apokaliptycznego. 44 / Czterdzieści i Cztery”.
O debacie
Jaką rolę odegrali socjaliści w odzyskaniu przez Polskę niepodległości i kształtowaniu ustroju odrodzonego państwa? Czy Polska Partia Socjalistyczna, mimo ograniczonego poparcia wyborczego, miała wpływ na kierunek przemian politycznych i społecznych II Rzeczypospolitej?
PPS należała do najważniejszych sił politycznych, które współtworzyły polską drogę do niepodległości. Z jej tradycją związane były rewolucja 1905 roku, działalność niepodległościowa i Legiony Polskie, a także polityczne początki Józefa Piłsudskiego. Z kręgów socjalistycznych wywodzili się również politycy, którzy odegrali istotną rolę w przełomowych wydarzeniach jesieni 1918 roku, m.in. Ignacy Daszyński i Jędrzej Moraczewski. Ich poglądy i działania współkształtowały wizję Polski jako republiki o demokratycznym ustroju, w której niepodległość miała iść w parze z reformami społecznymi.
Jednocześnie historia PPS w II Rzeczypospolitej to opowieść o ambicjach, politycznych kompromisach i ograniczeniach. Choć socjaliści mieli znaczący udział w budowaniu fundamentów odrodzonego państwa, ich wyniki wyborcze nie zawsze pozwalały im realizować własny program. Partia musiała odnaleźć się w zmieniającym się układzie sił, lawirować między rolą opozycji a udziałem w kolejnych rządach oraz mierzyć się z pytaniem, jak pogodzić ideały sprawiedliwości społecznej z realiami polityki.
Podczas debaty zastanowimy się, jak duży był rzeczywisty wpływ PPS na kształt II Rzeczypospolitej. Porozmawiamy o znaczeniu socjalistów dla odzyskania niepodległości, ich wizji państwa i społeczeństwa, a także o politycznych sukcesach, porażkach i dylematach polskiej lewicy w pierwszych dekadach niepodległości. Przyjrzymy się również temu, na ile postulaty socjalistów znalazły odzwierciedlenie w ustroju i polityce społecznej odrodzonej Polski.