DEBATA W MUZEUM
Równość bez równości?
Kobiety w PRL

PRL deklarował równość płci jako jeden z fundamentów nowoczesnego społeczeństwa socjalistycznego, jednak na ile była ona rzeczywistym awansem społecznym, a na ile jedynie hasłem propagandowym? Gdzie kończyła się emancypacja, a zaczynały systemowe ograniczenia?

Podczas spotkania spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, ile pozostało z obietnicy równości w zderzeniu z codziennością: z kolejkami, permanentnym niedoborem, obowiązkiem łączenia pracy zawodowej z nieodpłatną pracą domową, a także z trwałością tradycyjnych schematów obyczajowych i rodzinnych. Zastanowimy się, w jaki sposób państwowa narracja modernizacji wpływała na doświadczenie kobiet — zarówno w sferze pracy, jak i cielesności, macierzyństwa, seksualności czy przemocy.

Debata będzie przestrzenią rozmowy o ambicjach, aspiracjach i marzeniach kobiet żyjących w realiach socjalistycznego państwa, ale także o ich codziennych strategiach przetrwania i negocjowania sprawczości w ramach narzuconego systemu. Spróbujemy zajrzeć pod powierzchnię ikonografii „kobiet na traktorach” i zadać pytanie o rzeczywiste granice emancypacji — przebiegające między propagandą a doświadczeniem, modernizacją a bezsilnością, deklarowaną równością a faktycznym brakiem wyboru.

Do rozmowy zaprosiliśmy wybitnych badaczy i badaczki historii społecznej i kulturowej, których prace pozwalają spojrzeć na PRL z perspektywy codzienności, emocji, płci i relacji władzy.

♦ Błażej Brzostek - dr hab., prof. ucz., ur. 1977. Absolwent MISH UW. W 2001 magisterium w IH. 2002 dyplom DEA w Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales (Paryz). Od 2005 pracownik IH UW, tamże 2005 doktorat. Habilitacja 2016.

♦ Barbara Klich-Kluczewska – dr hab. zajmuje się historią społeczną i kulturową Europy Środkowej i Wschodniej XX wieku, historią rodziny, historią kobiet i płci oraz historią dzieciństwa. Jest członkinią Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk (2020-2023, 2024-2027), zarządu Krakowskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego, a także rady naukowej Hannah-Arendt-Institut für Totalitarismusforschung (HAIT) w Dreźnie. Była stypendystką Imre Kertesz Kolleg w Jenie (2019), stypendystką w Pradze (projekt „Sozialistische Diktatur als Sinnwelt”, USD AV i ZZF Potsdam, 2009), Berlinie (projekt „Physical Violence and State Legitimacy in Late Socialism”, ZZF Potsdam, 2013) oraz profesorem wizytującym w Rochester University, Stany Zjednoczone (2009) i Universitat Martin Luther Halle (2018).

♦ Magda Szcześniak - dr hab., kulturoznawczyni i historyczka kultury. Adiunkta w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka książek Poruszeni. Awans i emocje w socjalistycznej Polsce (2023) i Normy widzialności. Tożsamość w czasach transformacji (2016).

♦ Moderator: dr Michał Przeperski, pracownik Muzeum Historii Polski.