Krzyż zesłańców syberyjskich

Pamiątka po zesłańcach syberyjskich w formie miniaturowego krzyża przydrożnego pochodzi ze zbiorów rodzinnych Ireny Sandeckiej, polonijnej działaczki społecznej, mieszkanki Krzemieńca, zasłużonej dla ratowania dziedzictwa i kultywowania polskości na Wołyniu. Krzyż w otoczeniu narzędzi Męki Pańskiej to alegoryczna kompozycja znana ze sztuki sakralnej. Łacińskie określenie narzędzi – Arma Christi – oznacza „broń Chrystusa”, co wskazuje, że zadane nią cierpienie umożliwiło zwycięstwo nad śmiercią. Znajdująca się u stóp Chrystusa czaszka nawiązuje do nazwy wzgórza Golgota, na którym ukrzyżowano Jezusa, ale również, zgodnie z apokryficzną tradycją, może być czaszką Adama, którego pierworodny grzech został odkupiony krwią z krzyża. Ten wyjątkowy obiekt jest materialnym świadectwem dziewiętnastowiecznej kultury polskiej, łączącej patriotyzm z chrześcijańską symboliką pasyjną.